Kızıl Sultan mı?

» MES'UD BİR DOĞUM 21 Eylül 1842 (Hicri: 15 Saban 1258) Çarsamba günü sabaha karsi Çiragan Sarayi'nda dogan Ikinci Abdülhamid,Sultan Abdülmecid'in ikinci ogludur (1). Annesi, Tir-i- Müjgân Kadin-Efendi'dir. Sultan Hamid'm kizlarindan Ayse Osmanoglu'nun hâtiratinda : «Tir-i-Müjgan Kadin Efendi, sarayin eski kalfalari arasinda inceligi, nezaketi ve güzelligiyle meshurdu. Kendisini bilenler, yesil ela gözlü, açik kumral ve gayet uzun saçli, nahif endamli, eli ayagi çok güzel bir kadin oldugunu söylerler. Zavalli büyük anamiz genç yasinda verem olarak eski Beylerbeyi Sarayi'nda hava tebdilindeyken ölmüstü. Nahif vücudu ile üç evlâd sahibi olmasi ve arada da bâzi kayiplarin bulunmasi onu bu'hastaliga maglûb etmisti. O zamanki tedavi sartlarinin bugünkü gibi olmadigi da ma'lûmdur. Hava tebdili için Beylerbeyi Sarayi gibi deniz kiyisindaki bir yerin seçilmesi de buna delildir,» (2) diyerek andigi Tir-i- Müjgân Kadin-Efendi 1853 yilinda verem hastaligindan ölmüs ve Yenicâmi'deki türbesine defnedilmistir.

» GENÇLİK YILLARI Üvey-ana elinde büyümesine ragmen, gençlik devresini pek mazbut geçiren Ikinci Abdülhamid'in o yillarini inceleyen Semih Mümtaz der ki: Ikinci Sultan Abdülhamid sehzadeliginde gayet serbest ve cesurdu. Sokaga çikmaktan, kirlarda gezinmekten âdeta zevk alirdi. Ata binerdi, hem atlarin en sertine biner, saatlerce gezer tozardi. Bahçelerinde kuslar, tavuklar, hindiler besletip mesgul olur, sarayinda oymacilikla ugrasir ve muvaffak da olurdu. Yemek zamani gayet muntazamdi. Bilhassa açikliklarda yemek yemeyi tercih eder; bu gibi âlemlerin içkisiz eglencelerine iltifat eylerdi. Tab'an titizdi, hergün yikanirdi. Kendi isini kendi görürdü. Uykusu hafifti. Vücutça zinde ve çevikti. Zekâsi kuvvetli,hele hafizasi daha kuvvetliydi. Bilmediklerini sorup ögrenmekte hakikaten mahirdi ve mahviyetkârdi» (11).

» BİR SANAT HÂMİSİ OLARAK Abdülhamid'in en ileri oldugu sanat kolu ince marangozluktu. Ilk gençlik yillarinda merak ettigi bu sanata son zamanlarina kadar devam etmis ve hakikaten pek mahirâne yazihaneler, sedefli masalar, raflar vesair kiymetli esya vücude getirmisti. Abdülhamid Yildiz'da kurdugu çini fabrikasiyle Türk zevkine ve sanat tarihimize büyük bir hizmette bulunmus, Eser-i Istanbul, Çesm-i bülbül, Beykoz gibi Istanbul güzel sanat isçiligini daha mütekâmil bir sekilde devam ettirmistir. Yildiz porselenleri, ismini bir sanat hâmisi olarak da ebedîlestirmis bulunmaktadir.

» AVRUPA SEYAHATİ Abdülhamid'in Ingiltere, Fransa, Almanya, Avusturya gibi memleketleri görmesi, devrin siyasileriyle, hükümdarlariyle tanismasi kendisi için çok faydali olmustu. Bu seyahatten dokuz sene sonra Osmanli tahtina oturdugu vakit, Avrupa seyahatinin derslerinden, tecrübelerinden zaman zaman istifade etmisti. Fransa'yi bir eglence, Ingiltere'yi bir servet, ziraat ve sanayi memleketi olarak taniyan genç sehzade, idaresiyle, askeri ve disiplini ile Almanya'yi begenmisti.