HIZMETIN TARIHI VESIKALARI
Bu arada bir sandığa yerleştirdiği bir çok vesikayı iki haremağası ile Başkatibe gönderir. Bunlar kendi hizmetlerini gösteren tarihi vesikalardır. Harem ağaları ile de Başkatibe şunları söyletir:
"ZAMANIMDA DEVLET ADAMI AZLIĞI "KAHT-I VÜKELA" OLDUĞU HALDE münavebeyle Said ve Kamil Paşaları kullanarak devleti idare ettim. Fakat bakalım benden sonra kim ve nasıl idare edecek" ( 292)
Beklenen müthiş gün ve saat gelmişti. 33 yıllık mücadele son buluyordu. Asiler yorganı kapmıştı. Çocuk ve kadınlar ağlaşıyor, Allahu tealaya dua ediyordu. Padişah yine sakin ve tevekkülle çocuklarının arasında dolaşıyor, onları tesilli ediyordu. Çocuklarına tam bir teslimiyetle "Takdiri İlahi yerini buldu. Elhamdülillah" diyordu.
Devletler ve şirketler uyumlu, davaya gönül vermiş, "peki" diyen ve gerektiğinde fikrini açıkça ifade eden kadrolarla yükselirler. Güçlü kadrolar, iyi vezir ve yardımcılar bulunmaz hazinedir. Bu hazineden mahrum liderlerin başarısı çok zordur. 11.Abdülhamid Han bu zoru kısmen de olsa başarmış nadir devlet adamlarındanır.