Buradasýnýz: FÝLÝSTÝNDE ÝNSAN HAKLARI
Geriye dönmek için: FÝLÝSTÝN
Devam etmek için: Katliamlar Filistinli Mülteciler Ýntifada Sonrasý Utanç Duvarý Yerleþimciler Mitchell Komisyonu 11 Eylül Sonrasý Þeyh Ahmet Yasin
Genel: ÖNSÖZ BÜLENT YILDIRIMIN TAKDÝMÝ YASER ARAFATIN TAKDÝMÝ GÝRÝÞ FIHRIST SONUÇ KRONOLOJÝ KAYNAKÇA ÝTHAF

ÝÞGAL ALTINDAKÝ FÝLÝSTÝNDE ÝNSAN HAKLARI ÝHLALLERÝ

• Katliamlar -
• Filistinli Mülteciler - Filistin Ýstatistik Bürosu tarafýndan yapýlan açýklamada 2003 yýlý sonu itibariyle dünyadaki Filistinli sayýsýnýn 9,7 milyon olduðu belirtilmektedir. Bu rakamdan sadece 3,7 milyonu Filistin topraklarýnda, bir milyona yakýný ise Ýsrail sýnýrlarý içinde yaþarken, geriye kalan 5 milyonu aþkýn Filistinli ise baþta Arap ülkeleri olmak üzere dünyanýn deðiþik ülkelerine daðýlmýþ vaziyette vatanlarýna serbestçe dönecekleri günü bekliyor.
• Batý Þeria’da Mülteciler - BM’de kayýtlý yaklaþýk 579.987 mülteci nüfusunun dörtte biri, Batý Þeria’da bulunan toplam 20 kampta yaþamaktadýr. Bu kamplarýn %70’i Batý Þeria’nýn kasaba ve köylerinde bulunmaktadýr. Batý Þeria, UNRWA’nýn görev yaptýðý yerler içinde en çok kampýn bulunduðu bölgedir. Bununla birlikte Batý Þeria’nýn en büyük kampýnýn nüfusu Gazze’nin en küçük kampýnýn nüfusuna eþittir.
• Filistini mültecilerin dönüþ hakký - Filistinlilerin yerlerinden edilmelerinin üzerinden yarým yüzyýldan daha uzun bir zaman geçmiþtir. Bu olay, bugüne kadar Ortadoðu’nun en önemli sorununun baþlangýcýný teþkil etmektedir. Filistin-Ýsrail çatýþmasýnýn baþ sorumlusu Ýsrail olmasýna raðmen Ýsrail, kendi bakýþ açýsýný sunmada her zaman Araplardan daha güçlü ve daha yetenekli olmuþtur.
• Filistinlilerin Irak’a Yerleþtirilme Projesi - Ortadoðu Barýþ Süreci’nin belki de en önemli bölümü olarak nitelendirilebileceðimiz nihai statü görüþmelerinde taraflarý en fazla zorlayacak sorunlardan biri mülteciler sorunu olacaktýr. Geri dönüþ için tüm yollarý týkamaya çalýþan Ýsrail, Filistinli mültecileri diðer Arap ülkelerinde býrakacaðý gibi, Filistin’dekileri de baþka ülkelere göndermenin hesaplarýný yapmaktadýr. Bu yönüyle Irak’ýn iþgali kendisine önemli bir açýlým yapma imkaný saðlayacaktýr.
• Gazze'de Mülteciler - Sekiz mülteci kampýnýn bulunduðu Gazze þeridinde, 423.881’i kamplarda olmak üzere toplam 772.863 mülteci yaþamaktadýr. BM’nin 1947 paylaþým planýnda, 1940’lý yýllarýn ortalarýna kadar tek bir Yahudi’nin bile yaþamadýðý Gazze Bölgesi ileride bir Arap devleti kurulmak üzere Ýngiliz manda bölgesi olarak gösterildi.
• Geri Dönüþ hakký ve Ýsrailin çýkardýðý engeller - Filistinli mülteciler sorunu Filistin sorununun insani boyutunu oluþturmaktadýr. Sorunun çözümü için devreye giren uluslararasý insani hukuk karþýsýnda Ýsrail’in aldýðý tutum Ýsrail’in hukuk ve adalete kesinlikle deðer vermediðini göstermektedir.
• Lübnandaki Filistinli Mülteciler - Arap-Ýsrail savaþlarýnýn, Lübnan’ýn Ýsrail tarafýndan iþgalinin ve Lübnan Ýç Savaþý’nýn kurbanlarý olan Filistinli mülteciler yarým yüzyýlý aþkýn bir zamandýr Lübnan’daki mülteci kamplarýnda yaþamaktadýrlar. 1948’de yerlerinden edilenler Lübnan’ýn Ýsrail sýnýrýna yakýn bölgelerinde yaþamaktadýrlar.
• Mülteci Kamplarý -
• Uluslararasý Hukukta Filistinli Mülteciler Sorunu - Edward Said’in belirttiði gibi, Filistin’in Ýsrail tarafýndan iþgali „yüzyýlýn en uzun iþgali“dir. 20. yüzyýlýn yalnýzca en uzun deðil, ayný zamanda sonuçlarý itibariyle de en yýkýcý iþgalidir. ABD Mülteciler Komitesi’ne göre, dünyadaki her dört mülteciden biri Filistinlidir.
• Ürdündeki Filistinliler - Ürdün’ün öteden beri siyasi anlamda hassas bir konu olarak gördüðü Filistinlilerin toplam nüfus içinde oluþturduklarý oran, uzun süredir tartýþýlan bir konudur. Resmi rakamlar Ürdün’de yaþayan Filistinli nüfusun %30’un üzerinde olmadýðýný söylemekle birlikte, konunun uzmanlarýnýn verdiði rakamlar %50 ile 60 arasýnda deðiþmektedir.
• Filistin Diasporasi -
• Amerika -
• Avrupa -
• Ýntifada Sonrasý - 28 Eylül 2000 tarihinde ana muhalefet partisi baþkaný Ariel Þaron’un (þimdiki Ýsrail Baþbakaný) Mescid-i Aksa’ya yaptýðý provokatif ziyaretin ardýndan bir hafta sonra Cuma günü Baþbakan Ehud Barak’ýn polis ve asker gücünü yýðmasýyla baþlayan ikinci büyük Filistinli direniþi diðer adýyla II. Ýntifada 2004’e gelindiðinde zirve noktasýna ulaþýyordu.
• Hedef Siviller - Aksa Ýntifadasý’nýn baþladýðý Eylül 2000’den 29 Eylül 2003 tarihine kadar 2.229 Filistinli, Ýsrail askerlerinin ve yerleþimcilerin saldýrýlarý sonucunda hayatýný kaybetmiþtir.
• Masum Kurbanlar - Öldürülen Filistinlilerin bir çoðunun çocuklardan oluþmasý ihlallerin önemli bir yönüne iþaret etmektedir. Aksa Ýntifadasý ile birlikte Ýsrail güçleri tarafýndan öldürülen Filistinli çocuklarýn sayýlarýnda önemli bir artýþ gözlenmiþtir.
• Suikast Politikasý - Bölgede þiddetin durdurulmasýný ve 2005 yýlýnda baðýmsýz Filistin devletinin kurulmasýný öngören „Yol Haritasý“nýn 4 Haziran 2003’te Ürdün’de yapýlan zirvede taraflarca kabul edilmesinin ardýndan, Ýsrail’in baþta Hamas liderleri olmak üzere Filistinlilere yönelik suikast giriþimleri arttý.
• Tutuklular - Ýsrail’in kurulduðu yýldan itibaren en sýk iþlediði insan haklarý ihlallerinden biri, Filistinlilere karþý sistematik olarak iþkence uygulamasýdýr. Ýsrail zindanlarýndaki Filistinli tutuklularýn tam bir insanlýk dramý yaþadýklarý, bu insanlarýn iþgal yönetiminin görevlileri tarafýndan her türlü insanlýk dýþý muameleye ve iþkencenin her þekline maruz býrakýldýklarý çeþitli insan haklarý örgütlerinin raporlarý ile doðrulanmýþtýr.
• Israil’in Guantanamo’su -
• Dolaþým Özgürlüðü - Ýsrail, II. Ýntifada’nýn baþlangýcýndan itibaren iþgali altýnda tuttuðu topraklarda Filistinlilerin dolaþým özgürlüðüne çok ciddi sýnýrlamalar getirmiþtir. Sadece Eylül 2000 ve Þubat 2001 tarihleri arasýnda, sýnýr içi dolaþým sýnýrlamalarý ve engellemeleri Batý Þeria’nýn tamamýnda ve Gazze’nin ise %89’unda uygulanmýþtýr.
• Utanç Duvarý - Güvenlik duvarý ilk kez Ýsrail Baþbakaný Ariel Þaron’un 21 Þubat 2002 tarihinde Filistin ile Ýsrail arasýnda güvenliði saðlamak için „tampon bölge“ oluþturma yönünde alýnan kabine kararýný kamuoyuna açýklamasýyla gündeme gelmiþtir. Ardýndan Þaron 3 Haziran’da temel olarak Yeþil Hattý takip edeceði öne sürülen 700 kilometrelik duvarýn 110 km’lik kýsmýnýn inþasýný onaylamýþtýr.
• Yerleþimciler - Ortadoðu Barýþ Süreci’nin baþladýðý günden itibaren, iki taraf arasýndaki çözülmesi en zor problemlerden biri, Yahudi yerleþim birimleri meselesi olmuþtur. Ýsrail hükümeti mülteciler ve Kudüs meselelerinde gösterdiði uzlaþmaz tutumu yerleþim birimleri konusunda da sürdürmüþtür.
• Mitchell Komisyonu - II. Ýntifadanýn hemen ardýndan 17 Ekim 2000 tarihinde BMGK’nýn kabul ettiði 1322 sayýlý kararla, Eylül’de baþlayan çatýþmalarýn engellenmesi ve meydana gelen trajik olaylarýn çabuk ve objektif bir þekilde araþtýrýlmasý amacýyla bir mekanizmanýn kurulmasý öngörülmüþtür.
• 11 Eylül Sonrasý - 11 Eylül saldýrýlarýnýn ardýndan oluþan „anti-terörizm“ atmosferinde potansiyel terörist olarak algýlanan Arap ve Müslümanlar aleyhinde yapýlan propaganda baþarýya ulaþmýþ gibi gözükmektedir. Taliban, Bin Ladin, El Kaide, Vahhabi gibi terimlerin ve isimlerin bugün insanlarýn zihinlerine olumsuz birer imge olarak kazýnmýþ olmasý bu baþarýnýn en büyük göstergesidir.
• Þeyh Ahmet Yasin - Ýsrail’in insan haklarý ihlalleri, yargýsýz infazlar ve uluslararasý sözleþmeleri ihlal konusunda umursamaz tutumuna en çarpýcý örneklerden biri kuþkusuz Filistin Ýslami Direniþ Hareketi Hamas’ýn kurucusu Þeyh Ahmet Yasin’e yönelik füze saldýrýsýdýr. 22 Mart 2004 tarihinde gerçekleþtirilen suikastla, 68 yaþýndaki Yasin, tekerlekli sandalyesi ile sabah namazýndan döndüðü bir sýrada, yanýndaki dokuz kiþi ile birlikte hayatýný kaybetti.