In vlekkeloos en accentloos Nederlands zonder één enkel Germanisme(!) vertelt Karl Hermann Kauls uit Solingen zijn verhaal. Enkele maanden voor zijn pensionering is het deze gekwalificeerde docent Frans en Engels gelukt waarvoor hij  twintig jaar heeft gevochten: het Nederlands is in de Duitse deelstaat Nordrhein-Westfalen als volwwaardige taal geaccepteerd op de Realschulen. Op sommige gymnasia kon men onze moedertaal al onderwezen krijgen.

Twintig jaar geleden stapte hij naar de directeur van de Wilhelm Fabry Realschule in Hilden, de school waaraan hij als leraar Engels en Frans was verbonden. "Zou u het niet verstandig vinden als er ook Nederlands werd oderwezen?" vroeg hij zijn directeur. Die zag er wel wat in. Kauls mocht een poging doen zijn leerlingen te interesseren voor de taal die op luttelle kilometers ten westen van hun woonplaats wordt gesproken. En daarmee was de eerste bres geslagen in de muur van tengenstand die Kauls en twee collega's ondervonden.

"Er bestond voor de laatste wereldoorlog geen onderwijs in het Nederlands. En ook na de Tweede Wereldoorlog was dat er niet. In de jaren vijftig zijn we met een kleine  groep leraren begonnen", vertelt Kauls. Langzaam maar zeker kwam er belangstelling voor onze taal bij de Duitse Realschuleleerlingen. Dit jaar volgen aan de Wilhelm Fabry Realschule 25 leerlingen de beginnerscursussen en 22 scholieren htet tweede leerjaar. En ook elders gegint het Nederlands als taal gond onder de voeten te krijgen.
Hilden, een plaats met 50.000 inwoners niet ver van Düssseldorf, telt al twee Realschulen en een Gymnasium waar de leerlingen les kunnen krijgen in het Nederlands. In Gronau gegint dit jaar eveneens een vierjarige cursus. Ook op hoger niveau dringt het Nederlands door. Een Nederlands Hoogleraar doceert aan de Univeriteit van Keulen zijn moedertaal, een Vlaming doet hetzelfde aan de Universiteit in Münster. Ook aan de Universiteit van Oldenburg is het mogelijk Nederlands te studeren. Waarmee onze taal ook in de deelstaat Nedersaksen begint doortedringen. Kauls hoopt dan ook dat ook de Realschulden in deze deelstaat binnenkort Nederlands in het lesprogramma opnemen.

Kauls is, wat Nederlands betreft, autodidact. "Ik heb het nooit op school onderwezen gekregen. Ik heb het mezelf geleerd. Ik ben gekwalificeerd lereaar Engels en Frans. Toen ben ik twintig jaar geleden begonnen met Nederlands les te geven. Al onderwijzend heb ik verder geleerd. Talenpraktikum bestond toen nog niet. De uitspraak leerde ik door veel naar de Nederlands omroep te luisteren. De laatste jaren bezoek ik veel bijeenkomsten die Nederlanders en Vlamingen organiseren voor Duitse leraren."

Twintig jaar mocht Karl Hermann Kauls zich in wat werd gezien als zijn hobby uitleven.

Maar hij zag resultaat. In de loop der tijden kwamen vijf kandidaat-leraren Nederlands op zijn school stage lopen. Ze zijn nu bevoegd onze taal aan de Duitse scholieren te onderwijzen. Het aantal docenten Nederlands in zijn deelstaat steeg sinds de jaren vijftig van drie naar ongveer veertig. Een enquête van de universiteiten van Keulen en Münster bracht aan het licht, dat vijftig Realschulen in Nordrhein-Westfalen belangstelling hebben voor het onderwijs in het Nederlands aan hun instituut.

Het probleem is, dat er nog niet voldoende leraren zijn. Bovendien worden uit bezuinigingsoverwegingen praktisch geen nieuwe docenten aangenomen.

Bescheiden geeft Kauls toe, dat hij inderdaad met een beetje trots mag terugkijken op zijn jarenlange strijd voor het Nederlands. "Dat het zo vlak voor mijn pensionering zover gekomen is, schenkt een bepaalde voldoening. Maar nu moeten de jongeren het maar overnemen."