|
DENİZLİ
GENEL BİLGİLER
Yüzölçümü:
11.868 km²
Nüfus:
750.882 (1990)
İl Trafik No:
20
Horozları ile ünlü Denizli
zengin bir tarih ve kültüre sahiptir. Denizli, Hierapolis ve Laodikeia,
Tripolis, gibi antik kentleri, kaplıcaları ve dünyada eşi olmayan travertenlere
sahip Pamukkale ile görülmesi gereken bir turizm merkezidir.
İLÇELER:
Denizli ilinin ilçeleri;
Acıpayam, Akköy, Babadağ, Baklan, Bekilli, Beyağaç, Bozkurt, Buldan, Çal, Çameli,
Çardak, Çivril, Güney, Honaz, Kale, Sarayköy, Serinhisar ve Tavas'dır.
Beyağaç:
İl merkezine 94 km. uzaklıkta olup ilin güneyinde yer almaktadır. Sahip olduğu
doğal güzellikleri ile gelecekte önemli bir turizm merkezi olma yolundadır.
Kartal Gölü adı ile bilinen bölgede yaşları 1265'i bulan görülmeye değer tabiat
harikası karaçamlar bulunmaktadır. Eşine az rastlanan bu ağaçlar anıt ağaç
statüsüne alınmış, bölge ise Tabiat Parkı Koruma alanı olarak ilan edilmiştir.
Buldan:
Denizli il merkezine mesafesi 46 km.dir. İlçe sınırlarında Tripolis yerleşim
merkezi görülmeye değer yerlerdendir.
Güney:
İlçenin güneyinde 5 km. uzaklıkta Güney Şelalesi bulunmaktadır.
Honaz:
Ege bölgesinin de en yüksek noktası olan 2571 m.lik zirve ilçeye adını veren
Honaz Dağı'nın doruğudur.
Sarayköy:
Denizli merkeze 20 km. mesafededir. Yakın çevrede Kızıldere, Tekke, Yenice
ılıcaları vardır. İlçe sınırları içinde ayrıca İn hamamı ılıcaları da vardır.
NASIL GİDİLİR?
Karayolu:
Krayolu ile ülkenin her tarafından Denizli'ye ulaşılabilmektedir. Otogar, kent
merkezindedir.
Otogar Tel: (+90-258) 241
03 47
Demiryolu:
Demiryolu vasıtasıyla Ankara, İstanbul ve İzmir illeri ile bağlantı mevcuttur.
Denizli-Aydın-İzmir karayolunu izleyen demiryolu kentin İzmir ile bağlantısını
sağlamaktadır. Gar kent merkezindedir.
İstasyon Tel: (+90-258) 268
28 31
Havayolu:
Denizli ili Çardak ilçesinde, ilçe merkezine 5 km. uzaklıkta bir havaalanı
bulunmaktadır. Havalimanı kent merkezine 65 km uzaktaki Çardak İlçesindedir.
Havalimanı Tel:
(+90-258)851 24 59
GEZİLECEK YERLER
Müzeler
Hierapolis Arkeoloji
Müzesi: Hierapolis
kentinin en büyük yapılarından biri olan Roma Hamamı, 1984 yılından beri
Hierapolis Arkeoloji Müzesi olarak hizmet vermektedir.
Müzede, Hierapolis
kazılarından çıkan eserlerin yanında Laodikeia, Colossai, Tripolis, Attuda gibi
Lycos (Çürüksu) Vadisi kentlerinden gelen eserler de bulunmaktadır. Ayrıca Tunç
Çağı'nın en güzel örneklerini veren Beycesultan Höyüğü'nden elde edilen
arkeolojik buluntular müzenin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Caria,
Pisidya ve Lidya bölgelerindeki bazı yerleşimlerden ortaya çıkarılan eserler de
Hierapolis Müzesi'nde toplanmış ve sergilenmektedir.
Müze Tel: ( +90-258) 272 20
34
Ziyarete açık günler:
Pazartesi hariç hergün
Ziyarete açık saatler: Yaz
:08.00-19.00, Kış : 08.00-17.00
Atatürk Etnografya
Müzesi: İl
merkezinde Uçancıbaşı Mahallesi'nde bulunan ve bugün müze olarak kullanılan
binanın yapım tarihi ile ilgili kesin bir belge yoktur. Müzenin üst katında çoğu
Osmanlı Dönemi'ne ait giysi, takı, ev eşyası, silah, halı, kilim gibi etnografik
nitelikteki kültür varlıkları sergilenmektedir. Ayrıca Atatürk'ün Denizli'ye
geldiğinde kaldığı odada, gardırop, pirinç başlıklı karyola, divan ve barok
stili bir çalışma masası da bulunmaktadır.
Müze Tel: (+90-258) 241 08
66
Ziyarete açık günler:
Pazartesi hariç hergün
Ziyaret Saatleri: Yaz
:08.00-19.00, Kış : 08.00-17.00
Örenyerleri
Hierapolis - Merkez /
Pamukkale
Laodikya - Merkez/Pamukkale
Tripolis -
Buldan/Yenice:
Denizli il merkezinin 40 km. kuzeyindedir. Buldan ilçesi Yenicekent kasabasının
doğusunda, Büyük Menderes akarsuyu ile kasaba arasındaki yamaçlar üzerinde
kurulmuştur. Tripolis, Lidya bölgesi kentleri içinde, Karya ve Frigya
bölgelerine ulaşımı sağlayan ticaret ve tarım merkezlerinden birisidir. Kuruluş
biçimi ve kent anlayışı ile yörenin en zengin kentlerindendir. Bergama Krallığı
tarafından kurulduğu tahmin edilmektedir. Anıtsal yapıların en iyi örnekleri MS.
1, 2 ve 3. yüzyıllarda yapılmışlardır. MS. 325 yılında Nikea meclisinde hazır
bulunan Lidya piskoposları listesinde Tripolis'in adının geçmesi piskoposluk
düzeyinde bir kent olduğunu göstermektedir.
Tripolis'in Yapıları
Tiyatro:
Kent merkezindedir. Araziye uygun olarak, Roma inşa tarzında yapılmıştır.
Hamam:
Tiyatronun yaklaşık 200 metre batısında yer almaktadır. Sur duvarları dışında
bulunmaktadır. Dış duvarları kısmen ayaktadır.
Kale ve Surlar:
Tripolis Geç Roma ve Bizans Dönemi'nde sur ile çevrilmiştir. Eğimli arazide
kurulan kentin surları yer yer burçlarla, gözetleme kuleleri ve kalın duvarlarla
desteklenmiştir.
Nekropol:
Surun, doğu ve güney yamaçlarındadır. Burada kaya mezarları, podyumlu mezarlar
ve lahitler görülmektedir.
Apollonia Salbace -
Tavas/Medet
Herakleia Salbace -
Tavas/Vakıf: Kent
Denizli ili, Tavas ilçesinin 10 km. kuzeybatısında bulunan Vakıf Köyü sınırları
içindedir. Önemli yapıları, kenti çevreleyen Roma Dönemi suru ve stadyumdur.
Artemis ve Leto:
Herakleia Salbace antik kentinin yaklaşık 4 km. doğusunda, bugünkü
Tavas-Kızılcabölük kasabasının 1 km. kuzeydoğusunda, Ören Sırtı ve Kocapınar
mevkii diye adlandırılan yerdedir. Babadağ Dağı'nın sırtında yer alan Hieron
dikdörtgen şeklindedir. Kabartmalarda Artemis, Apollon, Pan, Dionysos ve
Herakles ile ilgili mitolojik sahneler işlenmiştir .
Herakleia -
Tavas/Kızılcahöyük
Sebastopolis -
Tavas/Kızılcahöyük
Colossae - Honaz:
Denizli ilinin 25 km. doğusunda, Honaz ilçesinin 2 km kuzeyinde yer almaktadır.
Antik çağdan beri kullanılan güney şark yolu üzerindedir. Büyük Frigya içinde
bulunan en önemli merkezlerdendir. Ksenephon'a göre Frigya'nın 6 büyük
kentinden biridir.
Osmanlı Dönemi'ne ait bir
kale kalıntısı mevcuttur. Colossae antik kentinin kalıntılarına, Akropol olan,
höyük tepesi ile çevresindeki arazilerde rastlanmaktadır. Höyüğün kuzeyindeki
bölgede kayaya oyulmuş oda ve ev tipi mezarlar bulunmaktadır.
Eumeneia - Çivril/Işıklı
Dionysopolis -
Çal/Bahadırlar
Attuda - Sarayköy/Hisar
Trapezopolis -
Babadağ/Bekirler
Alacain - Acıpayam
Thinta - Merkez/Gözler
Beycesultan - Çivril
Yassıhöyük - Acıpayam
Tabae - Kale
Pamukkale Travertenleri
Karahayıt Kırmızısu
Camiler, Türbeler ve
Kiliseler
Acıpayam Yazır Cami:
Cami giriş kapısı üzerinde bulunan kitabesine göre,1801 yılında yaptırılmıştır.
Süslemesi bakımından oldukça zengin ve değişik bir durum gösteren caminin
duvarları içerisinde üç sıra panolar halinde resimlerle süslenmiştir.
Boğaziçi Cami:
Selçuklular Döneminde yapılan bu cami, Baklan ilçesi Boğaziçi Kasabası'ndadır.
Ağaç direkli camilerdendir. Süslemesi bakımından oldukça zengin ve değişik ağaç
motifleri görülmektedir.
Türbeler:
Servergazi Türbesi (
Yeşilköy ), Mehmet Gazi Türbesi (Büyük Mezarlık), Fatma Hanım (Yıldız) Türbesi
(B. Mezarlık), Ahi Sinan Türbesi, Mahmut Gazi Türbesi, Yatağan Baba Türbesi ve
Hüsamettin Bey Türbesi Denizli'nin görülmeye değer başlıca türbeleridir.
Kiliseler
Goncalı Kilisesi
(Laodikya Kilisesi):
Denizli'nin 6 km kuzeyinde bulunan Laodikya antik kenti, bugünkü Eskihisar ile
Goncalı Köyleri arasındaki tepeler üzerinde kurulmuştur. Adını bölgeye egemen
olan Selekoslar Kralı II. Antiochos'un (M.Ö. 250) karısı Laodike'ye izafeten
almaktadır. Daha önceleri Rhoas veya Dios adları ile anılırdı.
Kentin bugün yüzeyde
görülen başlıca kalıntıları arasında; iki tiyatrosu, stadyumu, bazilikası,
nymphaeumu, tapınağı, sütunlu caddesi Roma döneminde inşa edilmiş anıtsal
yapılarıdır.
Laodikya'nın en yüksek
refah düzeyine ulaştığı zamanlar Roma ve erken Hıristiyanlık dönemi ve geç
Bizans çağına rastlamaktadır. Hierapolis yakınlarındaki bir kaynaktan gelen
şehirdeki sıcak suyun tedavi edici özellikleri sebebiyle, şehir aynı zamanda bir
tedavi merkezi olarak da gelişmiştir.
İncil'den ve diğer
belgelerden anlaşıldığına göre, şehrin vatandaşları yeni dine karşı çok kayıtsız
bir tavır almışlardır. İlk misyonerler, bu tavrın servetlerinden kaynaklandığına
ve onları paylaşmaktan alıkoyduğuna inanmışlardı. Laodikya M.S. IV. yy.da
Ecumenikal Konseyi'nin toplandığı önemli bir piskoposluk merkeziydi. Buna ek
olarak, İncil'in son Babı'nın Vahiy bölümünde zikredilen yedi kiliseden biri
olarak adı geçmektedir.
Latince "Halkın Sesi"
anlamına gelmektedir.
St. Philippe Martyrion
(Ottogon, Pamukkale):
İsa'nın 12 havarisinden biri olan, St. Philippe adına yaptırılmış olup,
Hierapolis antik kent merkezinin kuzeyinde, yüksekçe bir tepe üzerinde inşa
edilmiştir. St. Philippe M.S. 80 yılında ilk kez Hierapolis'e gelmiş ve
Hıristiyanlığı yaymak istemiş, ancak şimdiki Martyrion'un yapıldığı yerde
öldürülmüştür. M.S. IV yy.ın sonunda veya V. yy. başlarında Aziz Philippe'nin
anısına Martyrion'un inşa edildiği bilinmektedir.
Aziz Philippe'nin mezarının
bu merkezi oda içinde olduğu tahmin edilmektedir.
Hierapolis St. Katedrali
(Pamukkale):
Hierapolis şehri merkezinde, Agora ile Tiyatro arasında Sütunlu caddenin kuzey
bitişiğinde yer almaktadır.
Kilise (Pamukkale):
Hierapolis tiyatrosunun yaklaşık 150 m kuzey-doğusunda bulunan kilisenin, kazısı
önceki yıllarda yapılmıştır. V. yüzyıla tarihlenen kilise dikdörtgen planlıdır.
Han ve Kervansaraylar
Akhan:
Denizli'ye 7 km. uzaklıkta,
Denizli-Afyon karayolu üzerindedir.1253-1254 yıllarında, inşa edilmiş olan
kervansarayın 2 yazıtından birinde II. İzzettin Keykavus'un adı ve unvanları
belirtilmektedir. Hanım avlu portali (taç kapı), geometrik ve plastik
süslemeleri ile oldukça görkemlidir. Geyik, sfenks, kuş, figürleri, palmet,
bitki gibi motifleri ile yoğun bir bezemeye sahiptir.
Çardakhan Kervansarayı:
Çardak ilçe merkezinin hemen dışındadır. Yazıtından anlaşıldığını göre, I.
Alaaddin Keykubad zamanında, 1230 yılında yaptırılmıştır. Sultan hanları tipinde
bir kervansaraydır.
Korunan Alanlar
Honaz Dağı Milli Parkı
Kartal Gölü Tabiat Koruma
Alanı
Mağaralar
Kaklık Mağarası
Yeri: Mağara,
Denizli-Afyon-Ankara ve Denizli Çivril Karayolu üzerinde, Denizli İl Merkezi’ne
30 km. mesafede, UNESCO Miras Listesi’nde bulunan Pamukkale’ye 45 km.de,
uluslararası Çardak Havaalanı yol güzergahında bulunan ana tur güzergahına 2 km.
mesafede, Honaz İlçesi Kaklık Kasabası’ndadır.
Özellikleri: Büyük bir yer
altı deresinin oluşturduğu yer altı boşluğunun tavanının çökmesi sonucu oluşan
Kaklık Mağarası, son derece ilginç özelliklere sahip bir mağaradır. Şekil olarak
obruk gelişim özelliği gösteren mağaranın içinde, büyük bir traverten kitlesi
vardır. Pamukkale’nin benzeri olan travertenler mağaranın hemen yakınında
bulunan Kokarhamam Pınarı ( Haydarbaba Pınarı) sularının mağaraya şelaleler
yaparak akması sonucu oluşmuştur. Basamaklar halinde havuzlardan meydana gelen
travertenlerin gelişimleri, hala devam etmektedir. Ayrıca mağaranın kuzey
duvarından küçük şelaleler şeklinde sızan sular da yer yer duvar travertenleri
oluşturmaktadır. Daire şekilli geniş bir ağzı olan Kaklık Mağarası’nın büyük bir
bölümü güneş ışınları almaktadır. Bu nedenle mağara duvarlarında yosun ve küçük
sarmaşıklar gelişmiştir. Gün içinde yeşilin değişik tonlarında renkler alan bu
bitkiler, mağaraya son derece ilginç bir güzellik katmaktadır.
Mağara, damlataş, sarkıtlar
ve dikitlerle süslü olup , eşine rastlanmaz güzelliktedir. Mağara içerisinde bol
miktarda termal su bulunmaktadır. Berrak, renksiz ve kükürt kokulu olan bu su
varlığının bazı cilt hastalıklarına iyi geldiği bilinmektedir.
Kaplıcalar
Pamukkale Kaplıcaları
Çizmeli (Yenice) Kaplıca
ve İçmeleri: Buldan
ilçesine 16 km uzaklıktaki Yenicekent sınırları içindedir. Menderes kıyısında
olup, Tripolis antik kenti kalıntıları arasından gidilir. Romatizma, kalp, damar
sertliği, deri, basur memeleri hastalıklarının tedavisinde kullanılır.
Gölemezli Çamur
Kaplıcası: Akköy
ilçesine bağlı Gölemezli Köyü yakınlarındadır. Dört kaynak halindedir. Kaynaklar
nitelik bakımından her birinden farklıdır. Birisi çamur hamamı olarak
kullanılır. Deri hastalıklarının tedavisinde kullanılır. Babacık (Kabaağaç)
Kaplıcası: Sarayköy ilçesi Tekke köyü ılıcasının 3 km uzaklığındaki Kaabaağaç
Köyü'ndedir.
Tekkeköy Kaplıcası:
Sarayköy ilçesi Tekke Köyü yakınındadır. Sarayköy'e uzaklığı 20 km olup, çeşitli
yerlerden sıcak sular kaynamaktadır Roma Devri'nden kalma hamamı, havuzu,
soyunma yeri vardır. Kaplıca; romatizma, deri, kadın hastalıkları, idrar yolu
rahatsızlıkları tedavisinde kullanılır.
Kızıldere Ilıcası:
Sarayköy'e 11 km uzakta kızıl renkli kayalardan çıkar. İki kubbeli bir hamamı,
iki banyo yeri, havuzu ve soyunma yeri vardır. Romatizma ve yorgunluğa iyi
gelir.
Kuş Gözlem Alanı
Akdağ
Işıklı Gölü
Sportif Etkinlikler
Yamaç Paraşütü
Denizli Orman Kampları
COĞRAFYA
Denizli, Anadolu
yarımadasının güneybatısında, Ege Bölgesi'nin güneydoğusunda, Ege-İç Anadolu ve
Akdeniz Bölgeleri arasında bir geçit teşkil eder.
Denizli ili yüzey şekilleri
bakımından dalgalıdır. Alçak ve yüksek ovaları, yaylaları ve dağları birbirini
tamamlar. Yüksek ovalar gerçekte bir yayla gibidir. Arazisi denizden yüksektir.
En büyük akarsu Büyük Menderes'tir.
Denizli ili Ege Bölgesi'nde
olmasına rağmen, Ege Bölgesi'nin iklimi tamamen görülmez. Kıyı kesiminden iç
bölgelere geçit yerinde olduğundan, az da olsa iç bölgelerin karasal iklimi
hissedilir. Denizli ilinde, dağlar ekseriyetle denize dik olarak uzandığından
denizden gelen rüzgarlara açık bulunmaktadır. Kışlar ılık ve yağışlı
geçmektedir.
TARİHÇE
Denizli ili, ilk defa
bugünkü şehrin 6 km. kuzeyinde, Eskihisar Köyü civarında kurulmuştur. Şehir M.Ö
(261-246) yılları arasında, II. Antiokos tarafından karısı adına kurulmuş ve
Laodikeia adı verilmiştir. Müslüman akınlarına kadar bu isimle anılmıştır.
Günümüzde kullanılan Denizli adı, Tonguzlu kelimelerinin zamanla ağızdan ağıza,
Denizli kelimesi haline gelmiştir.
Daha sonra Pers, Büyük
İskender, Roma ve Bizans, Selçuklular, Beylikler ve Osmanlı yönetimi yörede
hakim olmuştur. Türkler Denizli havalisini zaptettikten sonra, şehrin suyunun
bol bulunduğu bugünkü Kaleiçi mevkiine nakletmişlerdir.
NE YENİR?
İlin özgün yemekleri
arasında pirinç çorbası, keşkek, kuru fasulye, nohut, sarma, dolma, bulgur
pilavı, kabak, soğan yahnisi, ve keşkeği sayabiliriz.
Patlıcan Kebap
Malzemeler:
6 adet kıstırmalı patlıcan
6 adet sivri biber
1/2 kg.domates
1 çay bardağı sıvı yağ
1 çay kaşığı kimyon, kekik
1/2 çay kaşığı karabiber
1 tatlı kaşığı tuz, nane
1 demet maydanoz
3 diş sarımsak
Hazırlanışı:
Patlıcanlar ve biberler iyice yıkanır. Patlıcanlar iki tarafı soyularak lüle
şeklinde çizilir. Patlıcanlar ve biberler kızartılıp geniş bir kaba dizilir.
Domatesler rendelenir, tuz ve baharatlar içine konur, patlıcanların üzerine
dökülür. Üzerine küçük küçük doğranmış sarımsaklar eklenerek kısık ateşte veya
fırında pişirilir. Ateşten alınmak üzere iken doğranmış maydanozlar üzerine
serpilir. Servis yapılır.
Kuzu Kapama
Malzemeler:
1 Kg. kemikli kuzu eti (iri
parça halinde )
1 tatlı kaşığı kekik
1 çay kaşığı kimyon
1 çay kaşığı karabiber
100 gr. kuyruk yağı
250 gr. un
1 bardak su
1 kaşık tuz
Hazırlanışı :
Toprak tencerede bütün
malzemeleri toplayıp, un ile suyu hamur yapıp tencerenin ağzını sıkıca kapatıp
fırında veya kor ateşte 3 saat pişirilir.
Arapaşı
Malzemeler:
2 yemek kaşığı sade yağ
1 çay bardağı un
2 su bardağı tavuk suyu
4 su bardağı su
1 çay kaşığı kırmızı biber
1 çorba kaşığı salça
4 adet kuru biber
1 su bardağı tavuk eti (
küçük parçalar)
Hamurun hazırlanışı:
4 bardak su, 1 su bardağı un, 1 fincan nişasta. Su kaynatılır un ve nişasta suda
eritilir. Kaynar su içine katılarak pişirilir.
Hazırlanışı:
Sade yağ eritilir. Kırmızı biber konur su ilave edilir. Un ve salça suda
eritilir, suyun içinde karıştırılır. Tavuk eti ilave edilip kaynatılır.
NE ALINIR?
Tüm Denizli ili dokumaları,
özellikler Buldan'a özgü desenli, renkli, simli, pamuklu, ipekli giysi ve
mefruşatlar büyük bir üne sahiptir ve mağazalarda teşhir ve satışı yapılmaktadır.
LİNKLER
Denizli Valiliği
http://www.denizli.gov.tr/
Denizli Belediyesi
http://www.denizli-bld.gov.tr/
Denizli İl Turizm Müdürlüğü
http://www.pamukkale.gov.tr/
Denizli Ticaret Odası
http://www.dto.org.tr/
Pamukkale Üniversitesi
http://www.pamukkale.edu.tr/
YAPMADAN DÖNME
Doğa harikası eşsiz
travertenleri, birçok hastalıkların tedavisinde rolü olduğu belirlenen
Pamukkale'nin şifalı suyunu, ayrıca Karahayıt ve Yenice gibi kaplıcalarını
ziyaret etmeden,
Bir çok uygarlıkların
yerleştiği antik çağın büyük ve kutsal kentlerinden; Hierapolis, Laodikeia,
Colossae, Tripolis ve Heraclaia görmeden,
Önemli bir alış veriş
merkezi olan Kaleiçini, şehir merkezindeki havlu, bornoz ve diğer tekstil
ürünlerinin satıldığı Babadağlılar Çarşısı'na uğramadan,
Karcı Dağı eteğindeki
havası, suyu ve manzarası eşsiz Çamlık mesireliğinde piknik yapmadan ...
Dönmeyin.
| 
