|
ERZİNCAN
GENEL BİLGİLER
Yüzölçümü:
11.903 km²
Nüfus:
299.251 (1990)
İl Trafik No:
24
Doğu Anadolu Bölgesi'nde
Fırat'ın yukarı kısmında yer alan Erzincan, Anadolu'nun en eski kültür
merkezlerinden birisidir. Tarihi ipek yolu güzergahında yer alan kent Hitit,
Urartu, Med, Pers, Hellen, Roma egemenliğinde kalmış, Malazgirt Zaferinden sonra
Türk ve Osmanlı hakimiyetine geçmiştir. Erzincan kültürel zenginliği kadar doğal
güzellikleri, coğrafyası, mutfağı ve alışveriş olanakları ile tam bir turizm
cennetidir.
İLÇELER:
Erzincan ilinin ilçeleri;
Çayırlı, İliç, Kemah, Kemaliye, Otlukbeli, Refatiye, Trecan ve Üzümlü'dür.
Çayırlı :
Erzincan'a 114 km mesafede olan ilçenin hangi tarihte kurulduğu bilinmemektedir.
İlçedeki gezip görülecek yerler 1219 tarihinde Karslı Tahir Usta tarafından
yapılmış, duvarları yontma taşlarla örülü, tavanı ahşap oymalarla süslenmiş bir
konak, keşiş dağı üzerinde bulunan ve bir doğa harikası olan Aygır krater gölü,
Büyük Yayla gölü, Yedi Göller ve Kartallı köyü gölüdür.
İliç :
Erzincan'a 153 km uzaklıkta bulunan İlçenin ilk yerleşim tarihi kesin olarak
bilinmemektedir. İliç'in köylerinde çok sayıda höyük ve tarihi yapı kalıntıları
bulunmaktadır. Bunların çoğunda bilimsel kazı ve araştırmalar yapılmıştır.
Altıntaş köyünde, Romalılara ve daha sonraki dönemlere ait olan çok sayıda
kalıntılar bulunmaktadır.
Kemah :
Erzincan'a 52 km uzaklıktaki ilçede gezip görülecek yerler arasında Kemah Kalesi,
Gülabibey Çeşme ve Hamamı, Melik Gazi Türbe ve Zaviyesi, Tugay Hatun Kümbeti,
Ali Baba Türbesi, Gözcü Baba Türbesi, Hacı Mahmut Bey Çeşmesi, Alaattin Bey
Çeşmesi gibi tarihi eserler ile Buz Mağarası ve Soğuksular mesire yeri
bulunmaktadır.
Kemaliye:
Erzincan'a 194 km uzaklıktaki, Keban Baraj Gölü kıyısında güzel bir vadi içinde
kurulmuştur. İlçede gezilip görülecek yerler arasında Endiçi Kalesi, Roma
Mezarlığı gibi tarihi kalıntılar ile Topkapı Camii, Orta Cami bulunmaktadır.
Ayrıca İlçenin Ocak köyünde, Selçuklu Osmanlı mimarisinin özelliklerini gösteren
Hıdır Abdal Sultan Türbesini sayabiliriz.
Otlukbeli:
1473'te Fatih Sultan Mehmet ile Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan arasındaki
Otlukbeli Savaşı Erzincan'a 142 km uzaklıkta bulunan bu ilçede yapılmıştır. İlçe
merkezinin 6 km kuzeybatısında olan traverten şeddi (Maden sularının oluşturduğu
traverten şeddi) gölünün oluşumu günümüzde halen devam etmektedir. Otlukbeli
Gölü'nün en önemli özelliği, çanağının ve oluşumunun göl türleri içerisinde
günümüze kadar bilinenlerin içerisinde dünyada tek tip oluşudur. Göl, bu
özelliğinden dolayı, doğal anıt olarak da nitelendirilmektedir.
Refahiye:
Erzincan'a 71 km uzaklıktadır. İlçedeki gezip görülecek yerler arasında
Kutlutepe, Kutsal Kaya, Kadıköy Kilisesi, Merkez Cami, Köroğlu Mağarası, Bal
kaya, Refahiye Ormanları ve Dumanlı Yaylasını sayabiliriz. Ayrıcı İl merkezine
42. Km. uzaklıkta, Yıldırım Akbulut Kayak Tesisleri hizmet vermektedir.
Üzümlü:
Erzincan'a 23 km. uzaklıktadır. İlçede gezip görülecek yerler arasında Akkoyunlu
Cami, Hacı Nutullah Cami gibi tarihi kalıntılar ile Şeyh Karpuz Mağarası, Aygır
Gölü, Hıdırellez Gölü, Bayırbağ Değirmenönü Mesire alanı ve karakaya Çermik
Mesire alanını sayabiliriz
Tercan :
Erzincan'a 88 km uzaklıktadır. İlçede gezip görülecek yerler arasında Kefrenci
Tapınağı, Pekeriç (Çadırkaya kalesi), Kötür Köprüsü ile Orta Çağ Türk
mimarisinin en ilginç ve önemli eseri kervansaray, hamam, mescit ve türbeden
oluşan Mama Hatun külliyeyi sayabiliriz.
NASIL GİDİLİR?
Karayolu :
Terminale şehir içi olmuş ve otobüs hattıyla ulaşmak mümkündür.
Otogar Tel : (+90-446) 214
16 03
Demiryolu :
Tren garına şehir içi dolmuş ve otobüs hattıyla ulaşmak mümkündür. Erzincan
Divriği arasında günlük tren seferleri bulunmaktadır. Ayrıca Doğu Ekspresi her
gün çalışmaktadır.
İstasyon Tel : (+90-446)
214 44 25 - 214 44 26 - 214 18 56
Havayolu :
Erzincan Havaalanın il Merkezine Uzaklığı 7 km.dir. Havalimanına ulaşım şehir
içi taksileriyle yapılmaktadır.
Hava Limanı Tel : (+90-446)
214 44 25 - 214 18 56
GEZİLECEK YERLER
Müzeler
Erzincan Müzesi
Adres: Hükümet Cad. No:56 -
Erzincan
Tel: (446) 214 80 21
Örenyerleri
Altıntepe:
Şehir merkezine 15 km. uzaklıkta, Erzincan-Erzurum karayolunun 100 m. kuzeyinde
yer almaktadır. Günümüze kadar ulaşabilmiş en sağlam Urartu şehirlerinden
birisidir. 1959 yılında yapılan bilimsel kazı ve araştırmalarda iç içe iki kale
duvarı ile korunan tapınak - saray kompleksi, mezarlar, konutlar ve çok sayıda
arkeolojik eserler ortaya çıkarılmıştır.
Höyükte bulunan ve MÖ. 8.
yüzyıla ait eserler arasında, fildişi ve madeni eşyalar, miğfer ve kalkanlar,
seramikler ve duvar resimleri bulunmaktadır. Çivi yazılı tunç eşyada, kral
adları bulunmuştur. Urartu sanatının parlak dönemine ait yüksek düzeyli eserler
Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergilenmektedir. Altıntepe
buluntularında tanrı, insan, hayvan figür ve motifleri önemli yer tutmaktadır.
Altıntepe kalıntıları, tapınak-saray kompleksi, sütunlu kabul salonu, açık hava
tapınağı, üç adet mezar ve depo binasından oluşmaktadır.
Kaleler
Kemah Kalesi:
Anadolu'nun en eski ve tabii kalelerinden biri olan Kemah Kalesinin kuruluşu,
Hitit-Urartu dönemine kadar uzanmaktadır. Sarp kayalar üzerinde kurulu olan
Kalenin, iç içe iki yapısı olup, çevresi surlarla çevrilidir.
Cami, Türbe ve
Külliyeler
İlde yer alan Terzibaba
Türbesi, Hıdır Abdal Sultan Türbesi ve Melik Gazi Türbesi görülmeye değer
turistik çekim merkezleridir. Kemah ilçesindeki Gülabibey Cami günümüzde halen
kullanılmaktadır.
Mama Hatun Külliyesi:
Tercan ilçesindedir. Saltukoğulları Hükümdarı Il. İzzettin'in kızı olan Mama
Hatun, Tercan'da Orta Çağ Türk mimarisinin en ilginç ve önemli eseri
kervansaray, hamam, mescit ve kendi türbesinden oluşan büyük bir külliye inşa
etmiştir.
Kiliseler
Abrenk Kilisesi:
Tercan ilçesinin Üçpınar Köyü yakınlarında bulunan kilisenin giriş kapısı
üzerinde 1854 tarihi geçmektedir. Kilise ile birlikte bir şapel ve iki tane de
dikili taş bulunmaktadır. Bu taşlar mimarisi ve bezemesiyle dikkat çekip XII.
Yüzyıldan sonra Selçuklu Prensi Nasurettin dönemiyle tarihlenen kitabeler
taşırlar.
Mesire Yerleri
Otlukbeli Gölü:
Otlukbeli Gölü'nün en önemli özelliği çanağının ve oluşumunun göl türleri
içerisinde günümüze kadar bilinenlerin içerisinde dünyada tek tip oluşudur. Göl,
bu özelliğinden dolayı doğal anıt olarak nitelendirilmektedir. Otlukbeli Gölü
Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu kararı ile doğal sit alanı
ilan edilerek, koruma altına alınmıştır.
Girlevik Çağlayanı:
Erzincan'ın 29 km güneydoğusunda Çağlayan Beldesi'nde bulunan şelale, doğal
serinliği ve güzelliği ile ünlü bîr mesire yendir. Suyun kışın donmasıyla oluşan
sarkıtlarda tırmanıcılık, yazın soğuk sularında serinleme imkanı sunan Girlevik
Çağlayanı, birçok yerli ve yabancı turisti bölgeye çekmektedir.
Aygır Gölü:
Keşiş Dağı üzerinde buluna Göl, tabiat güzelliğinin yanı sıra, krater gölü
özelliğine de sahip olan piknik ve dinlenme yeridir.
Kayak Merkezleri
Akbulut Kayak Merkezi:
Erzincan'a 42 km. uzaklıktaki, Sakaltutan mevkiinde yer alan Yıldırım Akbulut
Tesislerinde, yılın 5 ayında kar kayağı yapma imkanı vardır.
Bolkar Kayak Merkezi
Kaplıcalar
Ekşisu:
(Böğert Maden Suyu) İl merkezine 11 km. uzaklıktaki bölgede bulunan ve Ekşisu
adı verilen böğert maden suyu, sağlık yönünden oldukça önem taşımaktadır. Maden
suyu; anemi, karaciğer, mide, bağırsak ve safra yolları hastalıklarına iyi
gelmektedir.Ekşisu yakınındaki kaplıca, 33 derecelik ısıya sahiptir. Su banyosu
şeklinde kullanılan kaplıca suyu, romatizma, cilt, damar sertliği ve kalp
rahatsızlıklarına iyi gelmektedir. Kaplıca 12 adet kapalı havuz ile halkın
hizmetindedir.
Mağaralar
Buz Mağaraları:
Kemah ilçesinin Ayranpınar köyündedir. Mağaranın içinde büyük buz kütleleri ve
buzların oluşturduğu sarkıt ve dikitler bulunmaktadır.
Ala Mağarası:
Kemaliye ilçesinin kuzeydoğusunda bulunan mağaranın içinde dehliz ve kanallar
bulunmaktadır.
Köroğlu Mağarası:
Refahiye ilçesinin Altköy mevkiinde bulunan mağaraya taş merdivenlerle
çıkılmaktadır.
Sportif Etkinlikler
Avcılık:
Erzincan ili, av kaynaklan ve av türü bakımından zengindir. Tilki, sansar,
kınalı keklik, kum kekliği, tavşan, ada tavşanı, bıldırcın, kaya güvercini,
tahtalı, üveyik, yaban ördekleri, sakarca kazı, kızkuşu, karatavuk, kurt, yaban
domuzu gibi av hayvanları bulunmaktadır.
Yamaç Paraşütü:
İl merkez Küçük Çakırman Köyü mevkiinde ve Yaylabaşı beldesi Ergan tepesinde
yapılmaktadır.
Rafting ve Su Kayağı:
Erzincan İl Merkezine 40 km. mesafede Fırat Nehri'nin bir kolu olan Karasu ve
Sansu dereleri rafting sporuna elverişlidir. Rafting parkuruna ulaşım kolay
olup, Erzincan-Erzurum karayolu üzerindedir Genellikle Mayıs-Haziran aylarında
yapılmaktadır.
Erzincan Barajı'nda ve
Tercan İlçesi Tercan baraj Gölü'nde su kayağı yapılabilir. Erzincan Barajı şehir
merkezine 16 km. mesafede, şehrin Güneybatısındadır.
Doğa Yürüyüşü:
Merkez Yaylabaşı Belediyesinden başlatılan Munzur Melan yaylası; Karakaya
Beldesinden başlatılan Tekçam-Keşiş dağları Aygır gölü - Esence zirvesi;
Karakaya beldesinden başlatılıp Sarıgöller istikametinde Keşiş dağları Aygır
gölü ve Esence zirvesi; Çayırlı Esendoruk köyünden başlatılan Keşiş Yedigöller -
Esence zirvesi ; Çayırlı - Turan çayırı Aksu deresinden başlatılan Keşiş dağları
Yedigöller bölgesi - Esence zirvesi uygun parkurlardır.
COĞRAFYA
Erzincan ili genellikle
dağlar ve platolarla kaplıdır. Dağ sıraları arasındaki çukurlarda yer alan
ovalar ve düzlükler boğazlarla birbirine bağlanmış durumdadır. Ovalar ile dağ
sıraları arasına akarsularca yarılmış, dalgalı platolar yerleşmiştir.
Erzincan'da ve Tercan
çevresinin genel bitki örtüsü steptir. Yüksek dağların üzerinde çalılıklara ve
meşeliklere rastlanır. Erzincan'ın batısında yer alan ve özellikle Refahiye'den
başlayıp Kemah, Kemaliye çevresine kadar çam korulukları, meşelikler ve
çalılıklara geniş ölçüde rastlanmaktadır. İlin en büyük akarsuyu Karasu
Irmağıdır.
Erzincan karasal iklim
özelliğine sahiptir. Erzincan çevre illere göre daha uzun ve sıcak yaz mevsimi
yaşamaktadır.
TARİHÇE
Tarihi İpek Yolu üzerinde
yer alan Erzincan, yüzyıllar boyu canlı bir tarihi ve kültürel yaşam sürmüştür.
Tunç Çağı'ndan beri bir yerleşim olduğu tespit edilen Erzincan, Urartu, Med,
Pers, Helen, Roma ve Bizans egemenliğinde kalmıştır. 1071 den sonra Türklerin
eline geçerek Mengücek, Selçuklu ve Eretna dönemlerini yaşamıştır. 1473
yılındaki Oltukbeli Savaşı ile Osmanlı hakimiyetine girdi. I. Dünya Savaşında
işgale uğrayan Erzincan 13 Şubat 1918 de Türk Ordusu tarafından kurtarıldı.
NE YENİR?
Yöre mutfağı yemek türleri
bakımından zengindir. Bunların çoğunluğunu hamur işleri oluşturur. Eşgili, kesme
çorba (un çorbası) yaprak sarma başlıca yemek türleridir. Ayrıca su böreği ve
özellikle kete ve tatlılar çokça tüketilen hamur işleridir.
Erzincan'dan Yemek
Tarifleri
Sırın
Malzemeler :
2 bardak un
3 kaşık tereyağı
1 bardak pekmez
Tuz
Hazırlanışı:
Un ve tuz suyla hamur haline getirilir. Hamur yumurta büyüklüğünde bezelere
ayrılır, bezeler kalın yufka halinde açılır. Yufkalar kızgın saç üzerinde
pişirilir. Soğumasını önlemek için kalın bir bez içinde saklanır daha sonra ,
tereyağının eritilerek içine pekmez karıştırılmasıyla elde edilen karışım ile
her iki tarafı yağlanır. Yağlanan yufka iki parmak genişliğinde katlanarak rulo
haline getirilip, 2-3 cm kalınlığında kesilip tepsiye dizilir. Üzerine tekrar
pekmezli tereyağı dökülür.
Gasefe
Malzemeler :
1/2 kg. kayısı kurusu
(yarma)
2-3 çorba kaşığı tereyağı
1 su bardağı iri çekilmiş
ceviz içi
Hazırlanışı :
Kayısı kurusu bol su ile yıkanıp temizlenir. Bir tencerede üzerini örtecek kadar
su konur, kayısı kuruları yumuşayıncaya kadar pişirilir. Ateşten alınarak
dinlenmeye bırakılır. Dinlenen kaysı süzgeçten süzülür, servis tabağına alınır.
Üzerine tavada kızdırılmış tereyağı gezdirilir, iri kıyılmış cevizler üzerine
serpildikten sonra servis yapılır.
NE ALINIR?
El bakırcılığı (semaver,
tepsi, biblo, duvar tabağı, şekerlik, vazo gibi anı ve süs eşyası), halı
dokumacılığı Erzincan'dan alınabilecek özgün hediyelik eşyalardır.
Erzincan tava leblebisi ile
Erzincan Tulum Peynirinin Erzincan'da yapılacak alışverişlerde alınması tavsiye
edilir.
LİNKLER
Erzincan
Valiliği http://www.erzincan.gov.tr
YAPMADAN DÖNME
Altıntepe şehir
kalıntılarını gezmeden,
Mama Hatun Kervansarayını,
Terzi Baba Türbesini ve Kemah Kalesini görmeden,
Erzincan Girlevik
Şelalesinin karşısında de alabalık yemeden,
Esentepe'den şehrin
görünümü izlenmeden,
Ekşisu mesire alanında
kaynağından maden suyu içip, doğal jakuziye girmeden,
Erzincan bakır el sanatları
ve Erzincan tava leblebisi ile Erzincan Tulum Peyniri almadan
...Dönmeyin.
|