|
SAMSUN
GENEL BİLGİLER
Yüzölçümü:
9.579 km²
Nüfus:
1.158.400 (1990)
İl Trafik No:
55
Karadeniz Bölgesinde yer
alan Samsun, doğal tarihi ve kültürel zenginlikleri, deniz, kara, hava,
demiryolu ulaşım olanakları ile bölgenin turizm potansiyeli en yüksek
kentlerinden biridir. Anadolu'nun savunulmasını planlamak amacı ile Atatürk'ün
19 Mayıs, 1919'da gelmesi ile Samsun, Türk İstiklal Savaşı'nın başladığı yer
olma özelliği ile önemini her zaman korumuştur.
İLÇELER:
Samsun ilinin ilçeleri;
Alaçam, Asarcık, Ayvacık, Bafra, Çarşamba, Havza, Kavak, Ladik, Ondokuzmayıs,
Salıpazarı, Tekkeköy, Terme, Vezirköprü ve Yakakent'tir.
Alaçam:
Samsun'un 78 km batısında bir sahil kasabasıdır. İlçenin Geyikkoşan sahili,
temiz kumsalı, çınar, kavak ve taflan ağaçlarından oluşan koruluğu ile denize
girmek için idealdir.
Asarcık:
İl merkezine 44 km. güneyinde yer alır.
İlçede bulunan Gökgöl Cami
(1180) ahşap cami mimarisi tarzına güzel bir örnek teşkil etmektedir.
Bafra:
İl merkezine uzaklığı 51 km.dir. İlçedeki kaya mezarları, camiler, hamamlar ve
çeşmeler görülmeye değer eserleridir.
Çarşamba:
İl merkezine uzaklığı 37 km.dir.
İlçede ilk Tunç çağı
yerleşmeleri olan Tepecik, Kilise Tepe, Tünbü Tepe höyükleri tespit edilmiştir.
1206 yılında yapılan Göğceli Cami Anadolu ahşap mimarisinin en güzel
örneklerinden birini oluşturmaktadır. Caminin en önemli özelliği hiç çivi
kullanılmadan yapılmış olmasıdır.
Havza:
İlçenin Samsun'a uzaklığı 86 km' dir.
İlçede termal turizm de
önemli bir yere sahiptir. İlçede yapılan arkeolojik araştırmalar sonucu çok
sayıda höyük ve tümülüs saptanmıştır.
Kavak
Ladik:
İlçenin Samsun'a uzaklığı 82
km.dir.
İlçe merkezine 10 km.
uzaklıktaki Hamamayağı (Ladik) kaplıcasının suyu Türkiye'deki birinci dereceden
önemli ve öncelikli kaplıca suyu olarak belirlenmiştir.
Ondokuzmayıs:
İl merkezine 33 km uzaklıktadır. Nebyan ormanları ve çevresi doğal güzelliğinin
yanı sıra ilçede yapılan yayla şenliklerine de mekan oluşturur. Bölgenin en
temiz denizi ve kumu ilçenin Yörükler mevkiindeki sahilinde yer alır.
Salıpazarı
Tekkeköy
Vezirköprü:
İl merkezine uzaklığı 116 km.dir. Fazıl Ahmet Paşa Camii ve Bedesteni ile
Taşkale Camii ilçedeki önemli eserlerdendir.
Yakakent:
İl merkezine uzaklığı 84 km. dir. İlçe doğal güzelliklerin zenginliği ile göze
çarpar. Çam ormanları ile kaplı yeşil tepeler, masmavi sularla buluşur. Yakakent
sahillerinde denize girmek için ideal doğal plajlar ormanla iç içe uzanmaktadır.
NASIL GİDİLİR?
Karayolu:
Otobüs terminali, İl merkezindedir.
Otogar Tel: (+90-362) 238
17 06
Demiryolu:
Samsun-Sivas ve Samsun-Amasya demiryolu bağlantıları mevcuttur. Gar kent
merkezinde bulunmaktadır.
İstasyon Tel: (+90-362) 233
22 93
Denizyolları:
Samsun'da feribot seferleri Haziran-Ağustos ayları içerisinde yapılmaktadır.
Liman kent merkezindedir.
Liman Tel: (+90-362) 445 16
05
Havayolu:
Samsun Havaalanı kent merkezine 19 km mesafede yer almaktadır. Havalimanına kent
merkezinde bulunan THY bürosu önünden kalkan servis araçları ile ulaşmak
mümkündür.
Hava Limanı Tel: (+90-362)
844 88 30-844 88 24- 844 88 25
GEZİLECEK YERLER
Müzeler
Samsun Atatürk Müzesi:
Renkli mermerlerden inşa edilen müze 1968 yılında kurulmuştur. Müzenin cephesi,
havuz, heykel ve kabartma figürleri ile süslenmiştir. Müzede Atatürk'e ait
eşyalar, silahlar, kitaplar ve fotoğraflar sergilenmektedir.
Tel: (+90-362) 431 28 68
Ziyarete açık saatler
:08.00-12.00
Ziyarete açık günler:
Pazartesi günü hariç hergün
Arkeoloji ve Etnografya
Müzesi: Atatürk
müzesinin yanında bulunan Müze 1981 yılında açılmıştır. Samsun ve çevresinde ele
geçen Kalkolitik, İlk Tunç, Hitit, Helenistik ve Roma dönemlerine ait eserler
ile Müzeye intikal etmiş etnografik nitelikli eserler sergilenmektedir.
Adres: Fuar Akanı - Samsun
Tel: (+90-362) 431 28 68
Ziyarete açık saatler:
08.00-12.00
Ziyarete açık günler:
Pazartesi günü hariç hergün
Gazi Müzesi:
Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a geldiği zaman kalmış olduğu mıntıka Palas
Otelidir. Müzeye dönüştürülen Otelde Atatürk'ün kullanmış olduğu eşyalar ve
fotoğraflar sergilenmektedir.
Tel: (+90-362) 435 75 35
Ziyarete açık saatleri:
08.00-12.00
Ziyarete açık günler:
Pazartesi günü hariç hergün
Havza Atatürk Evi
Örenyerleri
Dündartepe (Öksürüktepe)
Ören Yeri: Samsun
Merkez ilçenin 3 km. güneydoğusunda bulunan 15 m. yüksekliğindeki Höyükte,
Kalkolitik, Eski Tunç ve Hitit çağlarına ilişkin üç kültür katı vardır. Höyüğün
tepesindeki en son yerleşme Eski Tunç Çağı’na aittir. Höyüğün eteklerinde Hitit
yerleşmesine rastlanmıştır. 1. kültür katında Kalkolitik döneme tarihlenen yapı
kalıntıları, el yapımı seramik parçaları, pişmiş toprak ağırlıklar, çakmaktaşı
bıçak vs. bulunmuştur. Höyüğün tepesinde ve eteklerindeki 2. kültür katı Eski
Tunç Çağı’na tarihlenmektedir. Yangınla sona eren bu katta dörtgen planlı ev ve
ocak, koyu gri renkli, içi kırmızı yada kahverengi kaplar, kemik eşyalar, pişmiş
toprak ağırşaklar bulunmuştur. Höyüğün tepesi dışında eteklerinde Hitit dönemine
tarihlenen 3. kültür katında üç yapı katı saptanmıştır. Birinci yapı katında taş
temelli kerpiçten evler (M.Ö. 1500-1200), ikinci yapı katında taş temel
kalıntıları (M.Ö.1500), üçüncü yapı katında çoğu boya astarlı, çarkta yapılmış
ve iyi fırınlanmış seramik buluntuları, pişmiş toprak mühürler, hayvan
heykelcikleri, kemik iğneler (M.Ö.1500’den önce) ele geçirilmiştir.
Tekkeköy Ören Yeri:
Dündartepe’nin 14 km. güneydoğusunda Tekkeköy ilçesi sınırları içinde yer
almaktadır. 1940’da yapılan arkeolojik kazı çalışmaları sonucunda Hitit ve Eski
Tunç Çağı dönemlerine ait buluntular ele geçmiştir. Buluntular arasında çark
yapımı, devetüyü, kırmızı renkli seramikler çoğunluktadır. Eski Tunç Çağı
katında ise çok sayıda gömüt, el yapımı seramik buluntular, siyah zemin üzerine
beyaz boyayla yapılmış geometrik desenlerle süslü, dişli, yivli, çizgi bezekli
kaplar, kabartma insan yüzlü vazolar (antropomorf) gün ışığına çıkarılmıştır.
İkiztepe Ören Yeri:
Bafra ilçesinin 7 km. kuzeybatısında bulunmaktadır. Yüzey araştırmalarında Eski
Tunç Çağı ile Erken Hitit dönemi yerleşimleri olduğu anlaşılmıştır. İkiztepe’yi
oluşturan yükseltiler dört gruba ayrılmıştır. İkiztepe’nin ilk katı M.Ö. 2. bin
başlarında yoğun yerleşmeye sahne olmuştur. İkinci katta, Tunç Çağı yapı
kalıntıları ve erken Hitit dönemine tarihlenen çok sayıda gömüt bulunmuştur.
Tunç yüzük, bilezik, zıpkın, mızrak ucu, metal gereçler, kemik iğne ve bizler
ölü armağanı olarak bırakılmıştır. Bu armağanlar, çark yapımı seramikler,
kırmızı renkli kadehler, gaga ağızlı testiler ve küplerden oluşmaktadır.
İkiztepe II’nin Tunç Çağı seramik buluntuları, deniz kabuğu ve bitki katkılı
kaplar ilgi çekicidir.
Bafra Asarkale ve Kaya
Mezarları
Kaledoruğu Höyüğü:
Kavak ilçesinde bulunan höyükte, Eski Tunç Çağı buluntuları 1940-1942 yıllarında
yapılan kazılar sonucu günı şığına çıkarılmıştır. Gömütle ölülerin düzeltilmiş
toprak üstüne hoker (cenin) pozisyonunda yatırıldığı dikkati çekmektedir. Ölü
armağanları arasında el yapımı siyah, kırmızı, kahverengi, yivli (kazıma
çizgili) kaplar, yassı balta, hançer, kemik biz ve ağırşaklar bulunmuştur.
Lerdüge Tümülüsleri:
Havza ilçesinin 21 km. doğusunda Lerdüge döneminde beş tümülüs saptanmıştır.
1946 yılında başlatılan çalışmalarda çıkan buluntular Ankara Anadolu
Medeniyetleri Müzesi'ndedir. 4 no'lu tümülüsün buluntularından ve mimari
tekniğinden M.Ö. 1-M.S. 2. yüzyıl arasında kullanıldığı anlaşılmaktadır. Demir
kenetlerle bağlanmış taş kapaktan oluşan girişten, tonoz örtülü dromosa (geçit)
ve küçük bir kapıdan gömüt odasına girilmektedir. Kesme taştan tonoz örtülü
gömüt odasının duvarları insan ve hayvan betimleri ile süslenmiştir. Betimler,
bitkisel ve geometrik motiflerle çevrilidir. Altın süs gereçleri, tunç
kandiller, çeşitli büyüklükte şişeler, tümülüste bulunan eşyalardır.
DOĞAL SİT ALANLARI
Kızılırmak Deltası
(Balık Gölleri):
İlçe sınırları içerisinde bulunan Kızılırmak'ın binlerce yıl Anadolu'dan
sürükleyip getirdiği sedimenlerle oluşturduğu bereketli deltasında aynı zamanda
ülkemizin en önemli sulak alan eko sistemlerinden biri olan Bafra Balık Gölleri
de bulunur. Kızılırmak deltası, barındırdığı canlı türlerinin çeşitliliği;
canlılar için zengin yaşam alanları bulundurması ve halen bozulmamış olan doğal
yapısı ile ülkemizin uluslararası öneme sahip ender sulak alanlarından biridir.
Deltadaki kuş türlerinin çeşitliliği ve sayıları eko sistemin canlılar için ne
denli zengin ve sağlıklı olduğunu gösterir. Karadeniz'i cephe göçü ile aşan
küçük ötücüler ve su kuşlarının yanı sıra yırtıcılar, leylekler, turnalar ve
balıklar için de, delta son derece önemli bir beslenme ve konaklama alanıdır.
Bölgede "Eko-Turizm" olanakları son derece fazladır.
Simenit Gölleri:
Terme tarafından denize akan bir çayın, arazinin çok düz olmasından dolayı
denize dökülmeden önce geniş bir alana yayıldığı, iç içe göller oluşturduğu
görülmektedir.
Hacı Osman Ormanı:
İlimiz Çarşamba İlçesi Gelemen Çiftliği bitişiğinde yer alan Hacı Osman Ormanı,
Orman İşletme Müdürlüğü Mülkiyetinde ve koruması altındadır. Orman alanı
dişbudak, meşe, gürgen ve akçaağaç türlerinden oluşmaktadır.
Kızılırmak Deltası:
Kızılırmak Deltası Türkiye'nin, Karadeniz sahilindeki doğal özelliklerini
koruyabilmiş en büyük ve en önemli sulak alanıdır. Samsun ilinde, Kızılırmak
Nehri'nin denize döküldüğü yerde, Bafra, Alaçam, 19 Mayıs ilçeleri sınırları
içinde kalan alanın Samsun-Sinop Karayolu kuzeyinde kalan kısmıdır. Delta sulak
alan ekosistemi biyolojik çeşitlilik açısından son derece zengindir. Flora ve
fauna zenginliği, yapılan bilimsel çalışmalarla ortaya konmuştur. Özellikle kuş
varlığı ve Kumullardaki bitki örtüsü ile sazlıklar deltanın canlılar için
vazgeçilmezliğini sağlamaktadır.
Camiler, Türbeler,
Kiliseler
Büyük Cami:
Kale mahallesinde, Saathane Meydanı yakınında yer almaktadır. Batumlu Hacı Ali
tarafından 1884'te yaptırılmıştır. Mermer mihrap ve ahşap minberi dikkati
çekmektedir.
Yalı Cami:
Buğday Pazarı semtinde, Gümrük ve İskele Caddesi üzerindedir. Mehmet Sadık Bin
Abdullah tarafından 1312 yılında yaptırılmıştır. Tronoplu kubbesi, sekizgen bir
kasnak üzerine oturmaktadır. Küçük ve dikdörtgen kaideli bir minaresi vardır.
Kurşunlu Cami:
Pazar Mahallesi, 100. Yıl Bulvarı üzerinde yer almaktadır. Hicri 1340'da Molla
Fahrettin tarafından yaptırılmıştır. Cami kare planlı olup, kesme taştan
yapılmıştır. Sekizgen kasnağa oturan kubbeye giriş tonozlarla sağlanmıştır.
Hacı Hatun Camii:
Kale Mahallesinde Saathane Mahallesi yakınındadır. 1694 yılında İbrahim kızı
Hatice Hatun tarafından hayrat olarak yaptırılmıştır. Kesme taştan yapılmış olan
cami kare planlı, tek kubbelidir.
Kale Camii:
Kuyumcular çarşısındadır. 1314'de İlhanlı Valisi Emir Timurtaş Paşa adına
yaptırılmıştır.
Pazar Camii:
Pazar mahallesinde bulunmaktadır. 14. yüzyıl İlhanlı yapısı olan eser, 1819’da
onarılmıştır. Cami dikdörtgen planlı olup, ahşap çatı ile örtülüdür.
Türbeler:
Samsun'da yer alan türbeler şunlardır: Şeyh Seyyid Kudbettin Türbesi, Kılıçdede
Türbesi, Emir Mirzabey Türbesi, Hızırbey Türbesi ve Mustafabey Türbesi.
Mather Dolarosa
Kilisesi: Ulugazi
Mahallesinde yer almaktadır. 1846 yılında yapılan bina, 1885 yılında kilise
olarak kullanılmaya başlanmıştır. İbadete ve ziyarete açıktır.
İmaretler, Hamamlar
Havza İmareti:
İmaret Mahallesi’ndedir. 1429’da Yörgüç Paşazade Mustafa Bey yaptırmıştır.
1938-1940 yılları arasında onartılıp Atatürk Kütüphanesi olarak halka
açılmıştır. Kesme taştan yapı, düz çatılıdır. Doğuda biri ana mekâna, öbürü yan
mekânlara açılan iki taç kapı vardır. İmaret, dikdörtgen planlı ana mekân, iki
kapıyla bu mekâna bağlanan üç beşik tonozlu kare odadan oluşmaktadır.
Çifte Hamam:
Samsun’da Kaneoğlu Mahallesi’ndedir. 17. yüzyıl ortalarına tarihlenen yapıyı
Ayşe Sultan yaptırmıştır. Soyunmalık kubbeli olup, ortasında şadırvan
bulunmaktadır. Soğukluk bölümü geniş bir kemerle kubbeli kare mekâna
ayrılmıştır. Sıcaklık kare mekân ile haç planlı dört eyvandan oluşmaktadır.
Şifa Hamamı:
Mehmet Paşa Mahallesi’nde, 17. yüzyıl sonlarında Köprülü Mehmet Paşa’nın kızı
tarafından yaptırılmıştır. Ahşap, dikdörtgen planlı soyunmalık sonradan
eklenmiştir. Şadırvanlı, kubbeli soğukluk ve iki halvet odacıklı kare planlı
sıcaklık bölümü bulunmaktadır.
Kızgözü-Aslanağzı
Kaplıcası: İmaret
Mahallesi’ndedir. Büyük Hamam ya da Sadi Paşa Hamamı olarak da bilinir. Bizans
yapısının yerine 1256’da Selçuklu Sultanı II. Mesud tarafından yaptırılmıştır.
Soyunmalık, soğukluk ve sıcaklık bölümlerinden oluşan hamama basık kemerli küçük
bir kapıdan girilir. İki katlı, kare planlı soyunmalık, ortası sekizgen aydınlık
fenerli kubbeyle örtülüdür. Soyunma odacıkları üst kattadır. Soğukluk; ortada
kubbeli kare mekân ile yanlarda beşik tonozlu iki dikdörtgen mekândan ve büyük
bir havuzun yer aldığı sıcaklık; kubbeli kare mekânla eyvanlardan oluşur.
Küçük Hamam (Şifa
Kaplıcası): 1429’da
Amasya Emiri Mustafa Bey yaptırmıştır. Kare planlı soyunmalıktan bir hol ile
sıcaklık bölümüne geçilir. Mermer kaplı sıcaklığın ortasında sekiz köşeli büyük
bir havuz vardır. Sıcaklığın çevresinde setler ve mermer kurnalar vardır.
Buradan küçük bir yapı ile oturma şekilleriyle çevrili halvete geçilir.
Hanlar, Bedestenler
Taşhan:
Samsun'un Pazar Mahallesi, İskele Caddesi üzerindedir. 17. yüzyıl sonlarında
inşa edilmiş olan yapı, iki katlı ve dikdörtgen planlıdır. Tuğla hatıllı taştan
duvarları örülmüştür.
Fazıl Ahmed Paşa
Bedesten ve Arastası:
Vezirköprü ilçe merkezindedir. 17. yüzyılda yaptırılmıştır. Arasta bölümü
bedestenin çevresinde gelişmiştir. Dört yandan basık kemerli kapılarla girilen
bedesten, kare planlı dört kubbeyle örtülü bir yapıdır. Ana kubbeyi taşıyan
tuğla kemerlerin ortada dayandığı bölümde, içeri girinti yapan kare mekân küçük
kubbeyle örtülüdür. Yuvarlak kemerli kapılarla girilen arastanın kuzeyinde
tonozlu dükkanlar yer alır. Bedestene bakan yüzdeki dükkanlar yer kazanmak
amacıyla üçgen biçiminde yapılmıştır.
Anıtlar
Atatürk Anıtı:
Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel’in yapıtı Hükümet Konağı yakınındaki
parktadır. Tunç heykel 1932’de yerine konmuştur. Kaidenin yüzlerinde Atatürk’ün
Samsun’a çıkış öyküsü betimlenmiştir. Asker giysili Atatürk, şaha kalkmış at
üstündedir. Heykel kaideye, atın arka ayakları ve kuyruğuyla oturmaktadır.
İlk Adım Anıtı:
Samsun Limanındaki taş anıt 1969’da açılmıştır. Dayanışmayı simgeleyen yapıt,
mimar Seçkin Viter’in tasarımıdır. Ayrıca bir taş blok üstünde “1919 senesi
Mayıs’ın 19. günü Samsun’a çıktım. Gazi Mustafa Kemal” yazılıdır.
Korunan Alanlar
Samsun - Hacıosman
Ormanı Tabiatı Koruma Alanı
Konumu: Orta Karadeniz
Bölgesinde Samsun ili Çarşamba ilçesi Çınarlı köyü sınırları içerisinde yer
almaktadır.
Ulaşım: Samsun-Çarşamba
devlet karayolunun 8. km.sindedir.
Özellikleri: Avrupa çapında
çok sınırlı bir yayılışa sahip ve hızla ortadan kalkma tehlikesiyle karşı
karşıya bulunan eşsiz bir alüvyal orman ekosistemidir. Dişbudak (Fraxinus
excelsior),meşe(Quercus hartwissiana), dişbudak yapraklı kant ceviz (Pterocarya
fraxinifolia), kayacık(Ostrya calpigoliya),kayacılar(Ulmus glabra), doğu gürgeni
(Carpinus orientalis), akçaağaç (Acer canpestre)önemli bitki türlerini
oluşturmaktadır.
Beslenme imkanlarının çok
elverişli olması nedeniyle pek çok hayvan türünün barınmasına imkan
sağlamaktadır. Köstebek, kaplumbağa ve gri balıkçıl gibi türler bulunmaktadır.
Bu özelliklerinin korunması
amacıyla sahanın 86 hektarlık bölümü 1987 yılında Tabiatı Koruma Alanı olarak
ayrılmıştır.
Saha ile ilgili olarak
yapılan çalışmalarda öncelik korumaya verilmiştir. Bu nedenle saha tel çitle
çevrilmiştir. Ayrıca saha girişinde bir bekçi evi bulunmaktadır. Sahada
yönlendirme levhaları mevcuttur.
Kaplıcalar
Havza Kaplıcaları:
Havza ilçe merkezinin içinde yer alan kaplıca merkezi Amasya-Samsun yolunun 1 km
batısında kalmaktadır. Kaplıcalar mevkiinde üçü tarihi ikisi 1986 yılından sonra
yapılmış beş hamam bulunmaktadır. Hamamların dışında kaplıcalar mevkiinde özel
banyolar, oteller, moteller ve pansiyonlar mevcuttur. Kaplıca suyu; romatizmal
hastalıklar, kadın hastalıkları, sinirsel hastalıklar, eklem hastalıkları ve
kireçlenme gibi hastalıkların tedavisinde olumlu etkiyi yapmaktadır. Havza
kaplıcaları Turizm Bakanlığı tarafından Termal Turizm Merkezi ilan edilmiştir.
Ladik Kaplıcası
Plajlar
Yakakent ve Çam Gölü:
Samsun İl merkezinin 84 km batısında bulunan Yakakent ve Yakakent'in 7 km
batısında yer alan Çam Gölü mevkii doğal plajları, temiz denizi ve çam
ağaçlarıyla kaplı tepeleriyle eşsiz bir doğal güzelliğe sahiptir. İlçede ve Çam
Gölü sahilinde kamp yerleri ve pansiyonlar bulunmaktadır.
Alaçam Geyikkoşan
Sahili: Samsun'un
78 km batısında bulunan Alaçam ilçesinin sahil kesimidir. Geniş kumsalları olan
doğal plajlar mevcuttur. Sahilde pansiyonlar yer alır.
Bafra Sahilleri:
Samsun'a 51 km uzaklıkta olan ilçenin sahilleri de geniş kumsallarla kaplı doğal
plajlara sahiptir.
Tekkeköy:
Samsun'un doğusunda yer alan Tekkeköy, Çarşamba ve Terme ilçeleri sahilleri de
geniş kumsallara sahip doğal plajlarla doludur. Bu sahil bandı üzerinde de
yazlık konutlar, plajlar, lokantalar mevcuttur.
Mesire Yerleri
Tabiat örtüsünün elverişli
olması, Kızılırmak ve Yeşilırmak deltaları arasında bulunuşu, bir günde dört
mevsimin yaşanışı ilin en önemli özelliğidir. Samsun'da kır gezileri için
gidilebilecek mesire yerleri arasında Atakum, Kocadağ Mesire Alanı, Orman
Fidanlığı, Kurupelit-İncesu, Çakırlar Korusu ve Hasköy sayılabilir.
Kuş Gözlem Alanı
Kızılırmak Deltası
Yeşilırmak Deltası
Sportif Etkinlikler
Doğa Yürüyüşü:
Doğa yürüyüşü için Ladik Akdağ ve Ladik Yaylaları, Baraj Gölleri çevresi,
Yakakent orman tesisleri, Tekkeköy Hacı Osman ormanı, Vezirköprü Kunduz ormanı
ve yaylaları, Kocadağ öncelikle sayılabilir.
Su Sporları:
Uzun sahil bandı iki büyük akarsu ve bu akarsular üzerindeki 4 baraj gölü ile,
birçok doğal göle sahip olan Samsun, su sporları ile ilgili büyük bir potansiyel
taşımaktadır.
Olta Balıkçılığı:
İlin sahip olduğu uzun deniz kıyısı boyunca, Kızılırmak'ın ve Yeşilırmak'ın
üzerindeki 4 baraj gölünde, Kızılırmak, Yeşilırmak ve Terme Çayının denize
ulaştığı bölgelerde oluşmuş çok sayıda delta göllerinde, Ladik Gölünde ve İlde
yer alan birçok gölette olta ile balık avcılığı yapılmaktadır.
Hava Sporları:
Samsun'da sportif havancılık faaliyeti gösteren bir kulüp mevcuttur. Bu kulüp
yamaç paraşütçüsü, motorlu uçak pilotu, paraşütçü, planörcü, yelken kanat
pilotu, motorlu paraşütçü yetiştirmektedir.
COĞRAFYA
Samsun İli genelde pek
yüksek olmayan plato ve dağlardan oluşan topografik yapı göstermektedir. İlde,
Canik, Çangal Akdağ, Kunduz, Bunyan, Sırçalı, Yurt Dağları ile Bafra, Çarşamba,
Samsun Ovaları yer almaktadır. İlde bulunan akarsular, Kızılırmak, Yeşilırmak,
Ters Akan, Mert Irmağı, Terme Çayı, Karaboğaz Deresi, Kürtün Çayı, Abdal
Deresidir. Karaboğaz, Balık, Liman, Dutdibi, Uzun, Hayırlı, İnce, Çernek,
Tombul, Simenlik, Ladik ve Akgöl de ilin göllerini oluşturmaktadır.
Samsun İli doğal bitki
örtüsü açısından zengindir. Kızılırmak sulak alanı; eko sistemi biyolojik
çeşitlilik açısından son derece zengindir. Deltada 312 kuş türü tespit
edilmiştir. Kuş varlığı açısından uluslararası ornitolojik öneme sahiptir.
Samsun İli kıyı kesiminde
tipik Karadeniz iklimi hakimdir. Ancak iç kesimlere gidildikçe karasal iklimin
etkileri görülmeye başlanır. Samsun 'da yağış Doğu Karadeniz'e göre az, sıcaklık
ise yüksektir. Kıyı kesiminde kışlar ılık, ilkbahar sisli ve serin, yaz mevsimi
ise kuraktır. Yağışlar genelde yağmur şeklindedir.
TARİHÇE
Samsun M.Ö.750-760 yılları
arasında İon şehir devletlerinden Miletoslular (Millet) tarafından Amisos adı
ile kurulmuş küçük bir yerleşim merkezi idi. Samsun, daha sonra Pers, Makedonya,
Pontus, Roma, Bizans, Danişment, Selçuklu ve Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır.
Samsun Mustafa Kemal
Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da milli mücadeleyi başlatmak üzere ilk adımı attığı
yer olarak tarihimizdeki önemli yerini almıştır.
NE YENİR?
Samsun'un beslenme
biçiminde mısır, lahana ve kuru fasulye ağırlık kazanmaktadır. Etli, pirinçli ve
hamurlu yiyecekler yaygındır. Kaz, tavuk, ördek gibi kümes hayvanları geleneksel
beslenmede önemli bir yer tutar. Lorgon, Kırçan, Kaldırayak, Madımak, Nünük gibi
bitkilerden kavurma ya da çorba yapılır.
Yöreye ait yemekler
arasında Tir (Kaz Yufkası), Yer Pancarı (Yazı Pancarı), Mısır Çorbası, Yoğurtlu
Çorba, Mercimekli Bulgur Pilavı, Keşkek, Karalahana Çorbası, Hamsili Ekmek,
Hamsili Pilav (İli Pilav) ve Kocakarı Gerdanı (Burma) sayılabilir.
NE ALINIR?
İlde bez dokumacılığı yakın
tarihe kadar yaygın bir el sanatıydı. Kalın dokunan keten bezleri, orak gömleği,
dış giyimlik veya örtü bezi yapımında kullanılmaktadır. Dağ köylerinde yünlü
dokumalar, Havza ilçesine bağlı köylerde pamuktan gömleklik, yünden kazak,
denilen şalvar dokumalar bilinen el sanatları arasında yer alır.
Samsun İlinin Kültürel
Detayları
Şenlikler ve festivaller
Uluslararası Halk
Dansları Festivali:
Samsun Milli Fuarı
bünyesinde 23-29 Temmuz tarihleri arasında düzenlenmektedir.
Hıdırellez:
Mayıs ayının 6'sında
kutlanır. Bolluk ve bereket günlerinin başlangıcı sayılır.
Karpuz Festivali :
Bafra ilçesinde 1987
tarihinden beri düzenlenmektedir. Ağustos ayının son haftasında, iki gün süreyle
çeşitli eğlence, müsabaka ve etkinliklerle kutlanır.
Bengü Karakuçak
Güreşleri:
Bafra ilçesinin Bengü
köyünde düzenlenmektedir. 1994 yılında başlatılmış olan şenlikler 10 temmuzda
bir gün yapılmaktadır.
Altın Fındık Yağlı
Pehlivan Güreşleri
Terme ilçesinin Köybucağı
kasabasında 1986 yılında başlayan şenlikler her yıl 9 eylül günü düzenlenir.
Yaşar Doğu Şenlikleri
Kavak ilçesinde daha çok
güreş ağırlıklı olarak eylül ayında düzenlenmektedir.
Geleneksel Karakucak
Güreşleri ve Atyarışları
Asarcık ilçesinde Eylül
ayının son günleri ve Pazar günleri düzenlenmektedir.
Yeşilırmak Kültür ve
Sanat Şenliği
Çarşamba ilçesinde 1994
yılından beri düzenlenmektedir. 20-23 Mayıs tarihleri arasında çeşitli
etkinliklerle kutlanmaktadır.
Göller Bölgesi Güreşleri
Ayvacık ilçesinde yaz
aylarında düzenlenmektedir.
Hüseyin Dede Şenlikleri
Alaçam ilçesinde
düzenlenmekte olup, 7 mayısta kutlanmaktadır.
Neyzen Tevfik Kültür
Şenliği
24 Mart 1879'da Kolay'da
doğan ünlü hiciv ustası Neyzen Tevfik adına düzenlenmekte olup, ekim ayında
kutlanmaktadır.
Köprülü Mehmet Paşa
Kültür Sanat ve Spor Festivali
Vezirköprü ilçesinde Eylül
ayının ilk Cuma günü başlayan festival 10 gün sürmektedir.
Altın Pirinç Festivali
Terme ilçesinde
düzenlenmektedir. 1991 yılından beri yapılan festival, yörenin ünlü Kocaman
pirinci adına haziran ayının 3. ve 4. günleri yapılmaktadır.
Karadeniz Kısa Film
Festivali
Merkez ilçede ilk defa 1996
yılında düzenlenmiştir. Uluslararası nitelikte olup, 23-31 mart tarihleri
arasında her yıl düzenlenmesi amaçlanmıştır.
Deniz Oyunları Festivali
Yakakent ilçesinde
düzenlenmektedir. İlk başlangıç tarihi 1995 yılıdır. 22-23 temmuz tarihleri
arasında yapılmaktadır.
Önemli haftalar
19 Mayıs Kültür ve Sanat
Haftası
Merkez ilçede Büyükşehir
Belediye Başkanlığı'nca organize edilmektedir. 1981 yılından beri her yıl 16-19
mayıs tarihleri arasında çeşitli etkinliklerde kutlamaktadır.
25 Mayıs Kültür ve Sanat
Haftası
Atatürk'ün Havza'ya
gelişlerinin yıldönümünde Havza Belediye Başkanlığı'nca düzenlenmektedir.
LİNKLER
Samsun
Belediyesi
http://www.samsun-bld.gov.tr/
Samsun Ticaret ve Sanayi
Odası
http://www.samsuntso.org.tr/tr/
Gazi Belediyesi
http://www.gazi-bld.gov.tr/
Bafra Belediyesi
http://www.bafra.gen.tr/
YAPMADAN DÖNME
Samsun Arkeoloji ve
Etnografya Müzesini görmeden,
Amisos Hazinelerini
görmeden,
Ladik Hamamayağı
Kaplıcalarına gitmeden,
Onur Anıtı; 19 Mayıs
1919'da Atatürk'ün Kurtuluş Savaşımızı başlatmak üzere Samsun'a çıkışını
sembolize eden bronz heykeli görmeden,
Kurupelit mevkiindeki
lokantalarda Samsun pidesi ile turşu kavurması yemeden, Kaymaklı Bafra Lokumunu
tatmadan,
Ladik Gölü'nde bulunan
tahta balığını ve turna balığını yemeden...
Dönmeyin.
| 
