|
SİVAS
GENEL BİLGİLER
Yüzölçümü :
6.001 km²
Nüfus :
830.105 (1990)
İl Trafik No :
58
Sivas İç Anadolu'nun
doğusunda yer alan, Anadolu'daki tarihi İpek Yolu güzergahlarının kesiştiği bir
yerde konumlanmış ve ünlü Kral Yolunun da geçtiği büyük bir ilimizdir. Sivas
tarihi zenginlikleri, doğal güzellikleri, kaplıcaları ile turistlere ilginç
tatil olanakları sunmaktadır.
İLÇELER
Sivas ilinin ilçeleri;
Akıncılar, Altınyayla, Divriği, Doğanşar, Geremek, Gölova, Gürün, Hafik, İmralı,
Kangal, Koyulhisar, Suşehri, Şarkışlı, Ulaş, Yıldızeli ve Zara'dır.
Akıncılar :
Sivas'a 210 km uzaklıktadır. Önemli tarihi eserleri; Hatipoğlu Camii, Bahattin
Şeyh Türbesi, Yusuf Şeyh Türbesi, Doğantepe ve Erence köylerinde Bizans dönemine
ait olduğu sanılan iki kaledir.
Altınyayla :
Sivas'a 80 km. uzaklıktadır. Önemli tarihi eserleri; Altınyayla Camiidir.
Divriği :
Sivas'a karayolu ile 184 km, demiryoluyla 179 km uzaklıktadır. Divriği Ulu Camii
ve Darüşşifası (ilçe merkezindedir ve UNESCO'nun ''Dünya Mirası'' listesinde yer
almaktadır), Divriği Kalesi ve Kale Camisi, Kesdoğan Kalesi, edit Paşa Camii,
Sitte Melik Kümbeti, Nurettin Salih Kümbeti, Naip (Gazezler) Kümbeti, Sinaniye
Hatun Türbesi, Ahi Yusuf Türbesi, Pamuk Han, Burma Han, Mirçinge Hanı, Dipli Han,
Aşağı Kilise, Yukarı Kilise, Erşün Kilisesi, Odur Kilisesi, Handere Köprüsü,
Hüseyin Gazi Türbesi, Seyit Baba Türbesi ve ahşap işçiliğinin çok güzel
örnekleriyle süslenmiş çok sayıda konak görülmeye değer tarihi eserlerdir.
Doğanşar :
Sivas'a 95 km. uzaklıktadır. Ulu Camii, Kale Camii, Uzunbelen Hubyar Türbesi bu
ilçededir.
Gemerek :
Sivas'ın batısında yer almaktadır. Sızır Kasabasında Göksu Çayı üzerinde bulunan
Sızır Şelalesi doğal güzelliğe sahiptir. Önemli tarihi eserleri; Merkez Camii,
İnkışla Cami, İnkışla Hamzalı Cami, Çepni Cami, Şahruh Köprüsü, Sızır
Kasabasında Eskiköy ören yeri, Karacaören ve Dendeliz Ören yeri kalıntılarıdır.
Gölova :
Sivas'a 198 km uzaklıktadır. Gölova baraj gölü çevresi ve yaylalarıyla doğal
güzelliğe sahiptir. Çobanbaba Türbesi bulunmaktadır.
Gürün :
Sivas'ın güneyinde yer alamaktadır.İlçe merkezinde Ulu Camii, Kilise, 50'ye
yakın suni mağara, Şuğul Vadisinde de 3 mağara vardır. Kaletepe, Yılanlı, Taşlı,
Höyüklüyurt, Davul, İncesu, Böğrüdelik höyükleri tarihi eser tescillidir.
Hafik :
Sivas'a 37 km. uzaklıktadır. Hafik Gölü, Lota Gölü, yaylaları ve doğal güzelliği
olan yerdir. Önemli tarihi eserleri; Hükümet Konağı, Tuzhisar Kilisesi'dir.
İmranlı :
Sivas'a 106 km. uzaklıktadır. Önemli tarihi eseri; Gogi Baba Türbesi’dir.
Kangal :
Sivas'ın 86 km. güney-doğusundadır. İlçeye 13 km. uzaklıkta, Kavak Köyü
mevkiinde bulunan Balıklı Kaplıca sedef hastalığını tedavi edici özelliği ile
sağlık turizmi açısından çok önemli bir yerdir. Alacahan kasabasındaki Alacahan
Kervansarayı, Halil Rıfat Paşa Köprüsü, Tekke Köyündeki Samut Baba Kümbeti
görülmeye tarihi eserlerdir. İlçede ayrıca Meydan Cami, Kuşçu Köyü Cami, Şeyh
İbrahim El Aziz Cami, Demiryurt Cami, Acısu Köprüsü, Şeyh Merzuban Türbesi, Pir
Gökçe (Pir Göcek) Türbesi, Demiryurt Mağaraları görülmeye değer yerlerdir. İlçe
sınırları içinde Oyuklu Höyüğü, Lafçılar Ağılı Höyüğü, Kültepe ve Tepecik
Höyükleri vardır.
Koyulhisar :
Sivas'a 180 km. uzaklıktadır.
Eğriçimen, Kengercik,Arpacık, Sarıçiçek yaylaları doğal güzelliği olan
yerlerdir. Önemli tarihi eserleri; Aşağı Kale (Kale-i Zir), Yukarı Kale (Kale-i
Bala), Fatih Camii, Hacı Murat Hanı’dır.
Suşehri :
Sivas'a 144 km. uzaklıktadır.Önemli tarihi eserleri; Balhatun Camii (Balkıs
Hatun), Köse Süleyman Türbesi’dir.
Şarkışla :
Sivas'a 81 km. uzaklıktadır. Önemli tarihi eserleri; Aşık Veyse Müzesi, Ulu
Camii, Hardal Köyü Camii, Kale’dir.
Ulaş :
Sivas'a 37 km. uzaklıktadır. Önemli tarihi eserleri; Acıyurt Köyü Camii,
Şeyhderdiyar (Şeyh Mehmet Dede) Türbesi’dir.
Yıldızeli :
Sivas'a 45 km. uzaklıktadır. Önemli tarihi eserleri; Şeyh Halil Türbesi,
Akcakoca Köyü Türbesi, Banaz Köyü Türbesi, Kümbet Köyü Kalesi, Akçakale
Kalesi’dir.
Zara :
Sivas'a 72 km. uzaklıktadır. Tödürge Gölü doğal güzelliği olan yöredir. Önemli
tarihi eserleri; Meydan Camii (Çarşı Camii), Kuşan Köyü Camii, Şeyh İbrahim El
Aziz Camii, Demiryurt Camii, Acısu Köprüsü, Şeyh Merzuban Türbesi, Demiryurt
Kaya Mağaraları’dır.
NASIL GİDİLİR?
Karayolu:
Otobüs Terminali: İl
Merkezinde olup, minibüs ve Belediye otobüsleriyle ulaşımı sağlanmaktadır.
Otogar Tel : (+90-346) 226
15 90
Demiryolu :
Tren İstasyonu il merkezinde
olup, minibüs ve belediye otobüsleriyle ulaşımı sağlanmaktadır.
İstasyonun Tel : (+90-346)
221 10 91
GEZİLECEK YERLER
Müzeler
Arkeoloji Müzesi
Adres: Buruciye Medresesi -
Sivas
Tel: (346) 221 25 68
Etnografya Müzesi
Adres: Ordu Evi Karşısı -
Sivas
Tel: (346) 221 04 46
Faks: (346) 224 40 67
Sivas Arkeoloji Müzesi
Başören Kuşaklı Höyüğü -
Altınyayla - Başören
Atatürk ve Kongre Müzesi
Atatürk Kongre ve
Etnografya Müzesi
Camiler
Divriği Ulu Camii:
UNESCO tarafından Dünya Miras Listesi'ne alınan Divriği Ulu Camii, Mengücek
Oğullarından hükümdar Süleyman Şah oğlu Ahmet Şah tarafından 1228 yılında
yaptırılmıştır. Camiye, kuzey, doğu ve batı yönünde yer alan ve son derece güzel
olan taş süslemelerinin bulunduğu üç kapıdan girilmektedir. Darüşşifası ise,
Behram Şah'ın kızı Melike Turan Melek tarafından 1228 tarihinde yaptırılmıştır.
Bu eşsiz anıt 768 m2'lik bir alana oturmaktadır. 18.yüzyılda medrese haline
getirildiği için Şifaiye Medresesi de denilmektedir.
Ulu Camii:
İl merkezindedir. Sivas Müzesinde bulunan kitabesine göre 1196-1197 yılında
Kızıl Arslan Bin İbrahim tarafından yaptırılmıştır.
Şeyh Hasan Bey Kümbeti
(Güdük Minare): İl
merkezindedir. Kare kaide üzerine, silindirik tuğla örgülü bir gövdeye sahip
oluşu ve kısa minareye benzemesinden dolayı halk arasında Güdük Minare adıyla
anılmaktadır.
İl Merkezinde; Ahi Emir
Ahmet Türbesi, Şemseddin Sivas-i Türbesi, Akbaşbaba Türbesi, Şeyh Erzurum-i
Türbesi, Kadı Burhaneddin Türbesi, Süt Evliyası Türbesi, Bum Baba Türbesi, Arap
Evliyası Türbesi, Arap Şeyh Türbesi, Meydan Camii, Ali Ağa Camii, Alibaba Camii
ve Türbesi, Divriği'de Sitte Melik Türbesi, Kemareddin Türbesi, Nureddin Salih
(Kemankeş)Türbesi, Gemerek'de Çepni Cami. Yıldızeli'nde Kemenkeş Kara Mustafa
Camii ve Hamamı, Şeyh Halil Türbesi. Zara'da Şeyh Merzuban Türbesi ildeki diğer
türbe ve camilerdir.
Medreseler
Şifaiye Medresesi:
İl merkezinde Selçuklu parkı içerisinde, Çifte Minareli Medresenin tam
karşısındadır. 1217 yılında Selçuklu Sultanı I. İzzeddin Keykavus tarafından
yaptırılmıştır. Anadolu Selçuklu Tıp okullarının ve hastanelerinin en eski ve en
büyüklerindendir.1220 yılında vefat eden I. İzzeddin Keykavus, vasiyeti üzerine
çok sevdiği Sivas'taki Şifaiye Medresesinin güney eyvanındaki türbede ailesi ile
birlikte yatmaktadır.
Çifte Minareli Medrese:
İl merkezindedir.
İlhanlı Veziri Şemseddin Mehmet Cüveyni tarafından 1271 yılında yaptırılmıştır.
Medresenin sadece doğu yönündeki asıl cephesi ayakta kalmıştır.
Gök Medrese:
İl merkezindedir. Selçuklu veziri Sahip Ata Fahreddin Ali tarafından 1271
yılında yaptırılmıştır. Taç kapı üzerinde yükselen tuğla örgülü iki
minaresindeki mavi çinilerden dolayı Gök Medrese adını almıştır. Plastik
sanatların şaheserlerinden olan taç kapıda mermer malzeme kullanılmış olup, taç
kapısının üst iki köşesinde iç içe girmiş hayvan motifleri vardır. Medreseye
girişte sağda mescit, solda ise Dar-ül Hadis bölümü mevcuttur.
Buruciye Medresesi:
İl merkezindedir. Taç kapıdaki taş işçiliği ile girişin solunda yer alan türbe
çinileri önemlidir.
Hamamlar
İl merkezde Meydan Hamamı,
M. Ali Hamamı önemli hamamlardır.
Hanlar
İl merkezindeki Çorapçı
Han, Divriği'de Burma Han, Mirçinge Hanı önemli hanlarındandır.
Mağaralar
Demiryurt Mağaraları:
Zara ilçesinin Demiryurt Köyünde sayıları elliye yaklaşan mağara bulunmaktadır.
Bazıları yan yana, bazıları kat kat mağaralardır. İnsan eliyle yapılmış olan bu
mağaraların Hıristiyanlık döneminden önce yerleşim merkezi olduğu,
Hıristiyanlığın yayılmasından sonra da kullanıldığı mağaralardaki işaretlerden
anlaşılmaktadır.
Kaplıcalar
Kangal Balıklı Kaplıca:
Sivas'a 96 km.
Kangal İlçesine 13 km. uzaklıkta ve Kangal'ın kuzeydoğusunda Kavak deresi
vadisindedir. Kaplıca suyunda en büyüğü 10 cm boyunda olan binlerce küçük balık
yaşar. Balıklar vücuttaki sivilce, yara, egzama, sedef gibi cilt hastalıklarının
iyileşmelerine, yaraları temizleyerek yardımcı olur. Çermikte yeme-içme ve
konaklama tesisleri mevcuttur.
Sıcak Çermik:
İl merkezine 31 km uzaklıktadır. Romatizma, sinirsel ve adale
rahatsızlıklarıyla, kadın, deri ve böbrek hastalıklarına iyi gelmektedir.
Yeme-içme ve konaklama tesisleri mevcuttur.
Soğuk Çermik:
İl merkezine 17 km. uzaklıkta olup, suyun sıcaklığı 28 derece civarındadır.
Kaplıca suyu içildiğinde mide, bağırsak ve safra kesesi hastalıklarına iyi
gelmektedir. Ayrıca romatizma ve sinir hastalıkları tedavisinde de yararlı
olmaktadır.
Suşehri, Şarkışla ve
Yıldızeli ilçelerinde de yöre halkına hizmet veren kaplıcalar bulunmaktadır.
Yaylalar
Koyulhisar ilçesine 20 km.
mesafede çam ormanları ile kaplı Eğriçimen Yaylası'nın dışında Dumanlıca
Yaylası, Sarıçiçek Yaylası, Kalınpınar Yaylası, Arpacık Yaylası, Kengercik
Yaylası, Topalan Yaylası ve Başyayla önemli yaylalarıdır.
Mesire Yerleri
Sivas merkezinde ve
yakınlarında bulunan Paşa Fabrikası, Ethem Bey Parkı, Akdeğirmen Piknik Alanı,
il merkezine 27 km mesafedeki Karaçayır, Gemerek ilçesinin Sızır kasabasındaki
Sızır Şelalesi (Obruk Şelalesi), İmranlı ilçe merkezine 12 km uzaklıktaki
Koyunkaya Mesiresi ve Koyulhisar ilçe merkezine 20 km mesafedeki Eğriçimen
Yaylası halkın sıcak yaz günlerinde ve hafta sonlarında rağbet ettiği gözde
mesire yerleridir.
Sportif Etkinlikler
Avcılık:
Üç coğrafi bölge arasında kalan il topraklarının engebeli ve sarp olması yabani
yaşamı çeşitlendirir. İlin birçok yöresinde bol miktarda keklik, bıldırcın, dağ
keçisi, tavşan bulunmaktadır.
Olta Balıkçılığı:
Hafik, Çukurbelen, Merkez İlçe, Seyfebeli yörelerindeki sazlık ve bataklıklarda
yaban ördeği, tüm göllerde yaban kazları, Tödürge Gölündeki iki adacıkta
turnalar yaşamaktadır. Kızılırmak ve Yıldızırmak, Çaltı Çayı ve diğer
irili-ufaklı akarsular ile Tödürge, Hafik, Lota, Gürün Gökpınar gölleri bolca
balık avlanan tatlı sulardır.
Kuş Gözlem Alanı
Kızılırmak Havzası
Tödürge Gölü
İl: Sivas
İlçeler: Hafik, Zara
Yüzölçümü: 750
Rakım: 1295 m
Koruma: yok
Başlıca Özellikleri: hafif
tuzlu göl, bataklık
Kuş Türleri: Macar ördeği
(40 çift) popülasyonuyla önemli kuş alanları statüsü kazanır.
COĞRAFYA
İç Anadolu'nun yüksek
platoları üzerinde başlayan ve doğuya doğru yükselen il alanı; kuzey, doğu ve
güneydoğuda dağlık ve sarp bir kesimle son bulmaktadır. Ortalama yükselti 1000
metrenin üzerindedir. İlde Kuzey Anadolu sıradağlarının uzantısı olan Köse
Dağları, Torosların kuzey kollarından Tecer Dağları ve İncebel Dağları,
Akdağlar, Yama Dağı yer almaktadır. Uzunyayla ve Meraküm platoları, ayrıca
Kızılırmak, Kelkit, Çaltı vadileri önemli coğrafi oluşumlardır. Önemli
akarsuları Kızılırmak, Kelkit Çayı, Tozanlı Çayı, Çaltı Çayı ve Tohma Çayıdır.
Sivas ilinin büyük bir
kesimi yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve karlı geçen karasal İç Anadolu
ikliminin etkisinde kalmaktadır. Fakat kuzeyde Karadeniz, doğuda Doğu Anadolu
yüksek bölge ikliminin etkileri bulunmaktadır.
TARİHÇE
Yazılı kaynaklara göre,
M.Ö.2000 başlarında Hititler Döneminde önemli yerleşim yeri olmuştur. Daha sonra
Frig, Lidya, Asur, Roma, Bizans, Selçuklu, Danişment, ilhanlı, Eretna ve Osmanlı
hakimiyetlerini yaşamıştır.
4 Eylül 1919'da Ulu Önder
Atatürk'ün Başkanlığında toplanan Sivas Kongresi'nde önemli kararlar alınarak,
Türkiye Cumhuriyetinin temeli atılmış ve Sivas Şehri Türk tarihinde büyük önem
kazanmıştır.
NE YENİR
Sivas yemekleri daha çok
tahıl ürünlerine dayanmaktadır. Keş, peskutan, çökelik süt ürünlerinden
hazırlanan yiyeceklerdir.
Yazları ayranlı, pancarlı
çorba, madımak, evelik, düğürcek aşı; kışları ise tırhıt, sübüra, kelecoş,
tarhana, içli köfte, hıngel gibi hamur işi yemekler yenir. Ayrıca Sivas kebabı
da ünlüdür. Tandırda kül çöreği, fodla, patates veya peynirle yapılan kömbe,
kete, lavaş, yufka yörede yaygın ekmek çeşitlerindendir.
NE ALINIR?
Tamamen yünden ve sık
ilmeklerle dokunan halılar, ünlü Sivas kilimleri, tülüce denen dokumadan yapılan
yatak örtüsü ve duvar süsü gibi eşyalar, örgü çoraplar, ağaçtan yapılan
ağızlıklar, taraklar, çakı ve bıçaklar, bakır işleri ve gümüş takılar Sivas'tan
alınabilecek özgün hediyelik eşyalardır.
Alışveriş merkezleri
yoğunlukla Atatürk Caddesinde bulunmaktadır. Şifaiye Medresesi, Belediye
Çarşısı, Kuyumcular Çarşısı ve Paşa Camii çevresi alışveriş yapılabilecek
yerlerdir.
LİNKLER
Sivas
Valiliği www.sivas.gov.tr
Sivas Belediyesi
http://www.sivas-bld.gov.tr
Cumhuriyet Üniversitesi
http://www.cumhuriyet.edu.tr/
Altınyayla Kaymakamlığı
http://www.angelfire.com/band/altinyayla/
http://www.sivashaber.com
www.sivasonline.net
http://www.sivastr.net
http://gerceksivas.sitemynet.com
YAPMADAN DÖNME
Atatürk Kongre ve
Etnoğrafya Müzesi gezmeden,[
Gök Medrese ve Çifte
Minareli Medreseyi görmeden,
İlçelerde Divriği Ulu Camii
ve Darüşşifası ile Divriği Konakları, Kangal Balıklı Kaplıcası, Ulaş Devlet
Üretme Çiftliğinde Kangal Köpekleri görmeden,
İl Merkezinde Sivas Kebabı
yemeden,
Sivas halı ve kilimi, Sivas
gümüş işi, Sivas bıçağı, ağızlık, kalem almadan,
4 Eylül Kültür ve Sanat
Festivali izlemeden...
Dönmeyin.
| 
